babelia

duo nove publicationes

2011-12-11T10:08:00.004Z

Le UMI publicava recentemente duo importante obras in le area del vocabulario international.
Le prime de illos es le sexte edition del famose Lista Supplementari per Piet Cleij. Elaborate diligentemente per iste grande lexicographo, illo contine circa 39 300 vocabulos que non se trova in le IED o, alcun vices, con lor campos semantic allargate. Le Lista es, assi, un obra de referentia pro omnes qui vole expander lor cognoscentias del lexico de interlingua.

Le altere, es un dictionario basic unilingue – le prime de iste genere a ser publicate.

Profusemente illustrate, illo contine tamben, ultra le definitiones del 2 500 entratas, listas de abbreviationes, un parve glossario geographic, le elementos del tabella periodic, e multo plus.

Litteratura original in Interlingua?

2011-11-12T16:37:00.001Z

Interforo.org • Vider topico - Litteratura original in Interlingua?

a poesia está viva!

2011-11-11T17:42:00.005Z

Qualque posts retro io assereva que le poesia in interlingua ganiava un nove sufflo con le poemas de Marcus Scriptor. E io non me equivocava...

Ascolta le belle poema Le tempore del anima, declamate per su proprie autor:

Tu dice a me:
arresta te e senti
qual es le tempore
que regna in tu anima?

Esque le grave guttas de pluvia
cade al tectos deplorate?
Esque le furiose ventos de tempesta
avelle le brancas de betulas?

O forsan gelatura se ha jacite
sur campos moribunde
e transformate folios vivente
a parve sculpturas mineral?

Forsan un tsunami de insanitate
ha inundate le plagias de despero
pro necar feminas, viros e infantes,
animales, plantas, parcos e castellos,
toto lo que esseva importante?

No, io responde:
le passato ha passate
un aurora nove luce sur me
e le primavera benedice mi passos

Nostre proprie stella proxime
ha transformate le glacie ad aqua
le tempesta se ha calmate
e sur le abiete sona un columba

Le herba ha reanimate le terreno sterile
e le rore seren del alba
se evapora placidemente omne matino
e plena le campos con aromas fresc

Le betulas face crescer nove buttones
fertilisate con spero e optimismo
e le pluvia vitalisante del primavera
es benedicte del sol e del iris

Io pensa que isto es le plus belle poema in interlingua que io unquam ha audite.
Erik Enfors

de que estás à espera?

2011-11-04T10:14:00.002Z

Le UMI establiva, al initio de iste anno, un section international con le scopo de proportionar a personas qui vive in paises ubi il non ha ulle union/association national, le possibilitate de ser membros de ille section e, de iste maniera, devenir plus active e participante in le movimento interlinguistic a nivello mundial.

In iste senso, nos invita vos a leger le conditiones de inscription e le statutos del Section International hic.

Tote contribution es benvenite, sia illo intellectual o financiari; vostre supporto es essential pro le divulgation de iste meraviliose lingua al qual nos omnes, personas responsabile per le cambiamento del status quo, es philo- e ontogeneticamente ligate.

Nos attende, con gaudio, vostre participation e spera (e expecta) que vostre collaboration sia un passo in avante in le establimento mundial del lingua auxiliar per excellentia - interlingua -, le lingua de communication international sin frontieras ni barrieras.

Gratias pro vostre attention,
salutationes cordial,
carlos soreto
(Sec. gen. UMI)

sobre a língua

2011-11-03T09:15:00.001Z

Qui non sape linguas estranie, sape nihil de su proprie. Voltaire

Apprender plure linguas bastante ben require le labor de qualque annos. Apprender a parlar su proprie lingua correcte- e sonormente es un labor que require un vita integre. Shakespeare

Excluder omne parolas estranie del lingua es nihil minus que un attentato contra su vita. Vilhelm Grønbeck

Exigue es le poter del plumbo que deveniva ballas, comparate a illo que deveniva scripto. Georg Brandes

Que implica un nomine? Lo que nos nomina un rosa, haberea le mesme fragrantia, qualcunque nomine illo haberea. Shakespeare

[In «Currero», nº 39, p. 12 (1975)]

crepúsculo (mais nobel...)

2011-11-02T19:20:00.002Z

Quasi un mense retro, io publicava hic le traduction de duo poemas per le laureato del premio Nobel in litteratura de iste anno.

Hodie, post reciper decennas de exemplares del revista «Currero», al dar un oculata a illos io trovava le sequente poema de Thomas Tranströmer:

Matino e ingresso

Le laro marin, le navigator solar, dirige su via.
Sub illo es le aqua.
Dormi nunc le mundo ancora como
lapide multicolor in le aqua.
Die, tu non-interpretate. Dies —
como le signos graphic del aztecas.

Le musica. E io sta captivate
in su textura, con
bracios elevate – como un figura
ex le arte rustic.

[Thomas Tranströmer, in «Currero», Nº 36, 1974, pp. 10-11]

Ancora traducite ab svedese, ma de iste vice del autorato del tamben poeta e scriptor Pär Fabian Lagerkvist (1891-1974), qui esseva laureate con le premio maxime de litteratura in 1951, un altere poema:

Le crepusculo es belle

Le crepusculo es belle.
Le amor le celo tene
juncte in un lumine obscur
super terras,
edificios.

Toto teneressa, caressate.
Domino remote costas dele.
Toto vicinal, lontan alsi.
Toto como
presto date nos.

Toto es le mie, a privar me.
Tosto toto va esser prendite.
Boscos, nubes, solo infra me.
Sol on vade —
sin vestigios.

[Trad. Jørgen Kofod-Jensen, in «Currero», N. 29, 1972, pp. 3-4]

sabedoria e conhecimento

2011-10-30T09:01:00.000Z

Sagessa e cognoscimento son duo manieras distincte pro comprender le mundo: per le prime on apprehende le spirito del vita in se mesme, durante que per le ultime on solmente vide le aspectos externe del materia.

dia lúcido

2011-10-19T11:33:00.001+01:00

Die lucide

Le alba clar, le rosee aurora,
e tu ha vinti annos. In defia
tu te evelia a prender tu via,
le die lucide, le nove hora.

Tu monta in le alto, tu devora
le aere del spero, euphoria.
Que sempre lucide le die sia!
Que sempre sol brillante como ora!

Qui non cognosce, como ille die
se ha finite, – con desiros pie,
con su promissas, su seren ideas?

Ma tu ha vinti annos. Florescente
e verdurante hic sta le valleas.
Le die lucide es ascendente.

[Sven Collberg, in Alicubi-alterubi, 1975, p. 28]

nobel em interlingua

2011-10-07T10:00:00.002+01:00

Le laureato del premio Nobel pro litteratura de iste anno, le scriptor svedese Tomas Tranströmer, es representate con duo de su poemas – transcribite infra – in un anthologia poetic in interlingua. Le obra, con le titulo Cunate tu es a mi mar, es un recolta de poemas del major genios poetic mundial e esseva traducite per Sven Collberg e publicate in 1975.

Alicun minutas

Le pino basse del marisco eleva su corona:
un obscur pannello.
Ma lo que on vide es nihil
comparate con le radices, le distendite,
celatemente reptante, immortal o semi-immortal
systema radicular.

Io tu illa ille se anque ramifica
extra lo que on vole
extra Metropole.

Ex le lactee celo estive un pluvia cade.

Io lo senti como si mi cinque sensos esseva
accopulate a un altere esser,
movente se assi obstinatemente
como le cursores lucido-vestite in un stadio
ubi le tenebras irriga a basso.

(ex Nyctaloipa, 1970)

Ostinato

Sub girante buteo – calme puncto –
se tonante volve le mar al luce,
cec mastica brida fucose, trans le
costa spumante.

Va obscur le terras, que sonda vespe-
rtilion. Le buteo sta: un stella.
Se tonante volve le mar e trans le
costa spumante.

(ex 17 poemas, 1954)

[In Cunate tu es a mi mar - 100 poemas in interlingua ex cinque continentes, pp. 53-54, 1975]

Information bibliographic.

haiku, &tc

2011-10-01T06:58:00.004+01:00

Splendor in le herba

Ros reflectite in mi anima

Un dono ab le universo

Inge Szucs
One Peaceful World, Nº 18 (1994), p. 4

Amicos, le solo es povre e il besonia que nos dissemina abundantemente le semines a fin de obtener, al minus, modeste recoltas. Novalis, Distichen

Le homine es tante vices homine como es le numero de linguas que ille apprendeva. Carolo I (rege de Espania)

Ille qui cerca un amico sin defectos remane sin amicos.
Proverbio turc

Un libro aperte es (como) un cerebro que parla; claudite, un amico qui attende; oblidate, un anima que pardona; destruite, un corde que plora. Proverbio hindu

pensa em interlíngua

2011-09-20T10:27:00.006+01:00

Recentemente un nove membro se inscribeva a interforo e il es un facto que 'Scriptor' apporta un nove sufflo al scriptura in interlingua – con production in varie campos, del quales io emphasa le poesia.

Hic e nunc

Hic e nunc

nunquam tunc

calma tu pensatas

le folle acrobatas

Ubi tu va?

Tu perdera

le vita magnific

lo serea horrific

Nunc es le vita

amante facita

per nostre sonios

e vostre besonios

Post 'oblidar' interlingua durante circa septe annos, alcun tempore retro renasceva su interesse e ille retorna con fortia e creativitate. Io spera (e specta) sincermente que ille se senti ben inter nos e que continua a monstrar su vena creative.

[Plus de poemas hic]

ponto de mutação

2011-09-16T14:47:00.003+01:00

Le 60^me anniversario del publication del duo obras fundamental de interlingua es un data importante pro le definition del cammino a prosequer; in iste senso, le conferentia tenite in Bulgaria in julio 2011 (vide alcun photos hic) esseva un incontro importantissime pro le strategia del divulgation e popularisation del lingua a nivello mundial.

Inter le plus importante projectos presentate in Chepelare, on se emphasa le redesigno del pagina web del UMI, le creation de un gruppo pro controlar le corrector orthographic pro productos de mozilla (discargabile hic) e le traduction del presentation del monumentos catalogate per le UNESCO como patrimonio mundial del humanitate.

Le momento presente es le puncto de cambiamento pro ducer le barca a un bon porto; le ventos son favorabile e nos ancora ha alcun locos a plenar... Esque tu es preste pro imbarcar in iste aventura?

Lege toto super le conferentia in Panorama.

aí vem...

2011-07-16T09:22:00.013+01:00

Iste anno comple se un vice de plus le tradition, comenciate in 1955, de haber conferentias international. Post alcun vicissitudes, interlingua continua vivente, con ideas nove e gente dynamic e talentose pro facer avantiar le movimento usque al scopo desirate: devenir le lingua de communication international, sin frontieras geographic ni barrieras linguistic.

Un conferentia de interlingua es sempre un momento special, ubi le atmosphera incantatori create per personas de plure nationalitates, trahe con se conversationes interessante e vivide discussiones super le modo de render le lingua plus visibile al oculos del mundo.

Le conferentia que on va realisar iste anno es importante a causa de varie aspectos. Primo, isto es le data de commemoration del 60^me anniversario del lanceamento del obras fundamental – IED e IG –; secundo, es le puncto de partita de un nove forma de relation con le public in general per medio de un forma de contacto plus proxime; e tertio, es le momento pro planar, con objectivitate, le strategia a sequer in direction al scopo. In summa, le momento optime pro le nascentia de un nove imagine.

Totevia, pro que nos arriva a divulgar plus efficacemente iste belle lingua, il besonia que nos ha le supporto de omnes. In non importa que uno sia linguista o scribe poesia, sia un experto in lexicographia o domina le stilo litterari. No! Lo que es vermente importante es supportar le movimento – e il ha plure manieras de facer lo –, e ingagiar se in le diffusion de iste revolutionari e valorose utensile de communication, al qual le responsabiles international non ancora prestava le debite attention. Sia in le linea de fronte per divulgar interlingua inter vostre amicos e familia, ben como presso vostre communitate, local- e/o virtualmente. O alora, si uno pote adjutar per un altere medio, omne contributiones son benvenite.

Iste data commemorative, con le realisation del 19^ne conferentia international de interlingua, potera ser decisive pro le prosecution del sonio de un medie dozena de personas qui, sexanta annos retro, donava al mundo un instrumento que, hodie – in iste tempores agitate, ubi le valores material non plus lassa soniar... –, merit(are)a ben le statuto de patrimonio immaterial del humanitate. E le realisation de ille evenimento, in Bulgaria, es le testimonio que continua le ininterrupte transporto del foco con le qual un die nostre filios e nepotes va vider, de un maniera plus illuminate, le cammino del pace, del justitia e del fraternitate.

Esque vos es preste pro camminar con le torcha in mano, faciente assi que le sonio passa al generationes veniente? Un sol passo suffice pro avantiar: contacta-me.

secretario.general[@]interlingua.com
[@]=@

palavras... palavras

2011-07-14T22:19:00.002+01:00

Le parolas son le vehiculo per le qual le ser human se expressa oralmente, dante forma a su pensamento (dicerea un certe 'Messieur').

Sin entrar in le question moral que illos incorpora, io vos da mi parola de honor que sin parolas le mundo viverea in un sorta de silentio abyssal, ubi le pensamento serea littera mute.

Isto veni a proposito del attraction e repulsion que alcun parolas causa al parlantes de distincte linguas e stratos social. A vices on audi dicer: «io non ama iste/ille parola; illo me memora...» o «on deberea deler iste/ille parola del dictionario proque...», etc., monstrante assi le affinitate per un altere forma que, ultra su inherente senso semantic, transmitte equalmente un impression esthetic a qui lo audi, pronuncia e/o scribe. In le scriptura, ille option/selection pote denotar un question de stilo litterari.

Nos non va entrar qui («ci» es 'estranie' pro me, e «hic» es latinesc - ben que io adora le phrase hic et nunc -, tamen io usa omnes...) in un analyse psycholinguistic, ma solmente dar un exemplo per le qual on pote conjecturar proque uno usa iste o ille forma de un mesme vocabulo, per prender le caso de «ja/jam».

Pro un iberico, le prime forma es le plus affin al lexico actual (in le qual illo ha solmente le senso temporal), ma pro un germano su forma scribite evoca ante le adverbio «si», durante que pro un angloparlante le forma «jam» pote facer venir le al mente un myriade de cosas, ma nunquam le senso que illo ha in interlingua. E qual le mechanismos de selection usate? - on pote demandar. Isto nos lassa al expertos...

E ora que le eruditos habe le parola:

Inter duo parolas, on debe seliger le plus curte. P. Valéry
On nunquam debe usar un parola nove, al minus que illo ha iste tres qualitates: ser necessari, intelligibile e sonor. Voltaire
Que tu non sia sclave del parolas. T. Carlyle
Le parolas son, sin dubita, le droga le plus potente usate per le humanitate. R. Kipling
Le parola es de argento, le silentio es de auro. Prov.

Bon parola a vos! - como dicerea alcuno!

perspetivas

2011-07-03T13:14:00.002+01:00

Perspectiva

arte e ludo
signos in le aere
via pro le enigma
brancas cuna eternitate
pensatas fatigate son cercante
oculos belle se incontra in curas
scopos con obstaculos immense expecta
celo surde reposa tam mute
jorno grave se declina in anxietate
verso su cadita le ultime del caditas
in pauc va toto ser tranquille
e passante

[Casemir Wishlace, in Inter stellas, 1975, p. 24]

imagens

2011-06-25T14:29:00.007+01:00

De tempore a tempore il besonia cambiar.

Toto in le universo cambia, ecce un lege natural que face progreder le humanitate e le natura. Tener nos a un imagine como eterne o a un idea rigidemente, es un signo de conservatismo mental, un attitude non benefic pro monstrar nostre apertura al e nostre voluntate de cambio.

Le logo del UMI vehicula un idea «neutre», non stimulante pro illes qui lo reguarda. Il es necessari aperir horizontes mental, crear nove imagines in le mente de illes qui lo observa quando cerca informationes super interlingua. Le lectura symbolic de un symbolo graphic attrahe multo plus le attention - al mesme tempore que provoca imagines mental - de un persona que milles de logos solmente scripte, linear.

Ecce un proposition de cambio del imagine del UMI in le importante data del 60me anniversario de interlingua.

o zigurate de babel...

2011-06-19T21:50:00.010+01:00

Le narration del capitulo 11 del Genese, capitulo dicite del «Turre de Babel», ha excitate le imagination del homines, del autores e del pictores.

Desde 10 seculos, le pictores qui representava le turre, imaginava lo le plus sovente ronde, plus exactemente como un trunco de cono con numerose fenestras. Iste reconstitution ha devenite traditional, probabilemente pro que le turre de Pisa ha inspirate le artistas.

Ma, in le 19e seculo le archeologia ha demonstrate que le turre de Babel in Chaldea non habeva un forma ronde ma iste de un pyramide quadratic, secundo le exemplo del constructiones de Egypto e de Mesopotamia. Illo era componite de 7 etages. In realitate non existeva un turre de Babel in Mesopotamia, ma plures. On ha mesmo retrovate le fundamento de un trentena, que le archeologos nominava ziggurates.

Un ziggurat habeva 7 etages. Su muros era ornate de bandas vertical e coronate de dentes. Cata etage era pingite de un color differente recordante le cinque planetas cognite in iste epocha.

Le sexte era consecrate al luna e pro isto era pingite in blanc. Le ultime, aurate, dedicate al sol.

In le comencio de iste seculo, le prof. Unger de Berlin ha precisate que le pyramide non era circular. Le duo prime etages era horizontal, e un grande scala multo inclinate duceva directemente al secunde etage; pois un plano inclinate tornava circum le sequente etages usque le templo que era coperite de un platteforma serviente como observatorio.

Nostre figura monstra le reconstitution exacte de iste turre de Babel, secundo prof. Unger. Si quasi nihil resta de iste constructiones, apena le fundamentos, isto veni de que le materia utilisate non era le petra como in Egypto, ma le simple argilla, crude o mal cocite proque le ligno pro calefacer le furnos era pauco abundante in iste paises.

De plus, in Mesopotamia cade sovente violente pluvias que ruina completemente e rapidemente le plus grande edificios, sin parlar in re le fluvios, le Tigre e le Euphrate, le quales rode sin cessar le base del citates. Le cuneiforme inscriptiones signala sovente le reparationes e le reconstructiones del domos cadite.

On dunque comprende que le turre de Babel, que existeva ancora in le 2e seculo post J-C, es hodie disparite.

Le archeologo André Parrot de Paris ha passate 13 annos de su vita a explorar le sablas de Mesopotamia e exhumate plure citates disparite. Su recercas era facilitate per le discoperta in 1876 de un tabuletta portante un inscription cuneiforme datate del anno 229 ante J-C, e que da un minutiose description del domo del Fundamento del terra e del celo. Secundo iste documento le turre de 7 etages habeva 4 lateres de 90 m e un altor de 100 m. Iste proportiones contrari a iste del imagine traditional multo troppo allongate ben concorda con istes de prof. Unger que nos ha reproducite in supra.

Appoiante se sur le ultime documentation discoperite, Sr. Parrot precisa que in le culmine del turres o ziggurates trovava se generalmente un sanctuario con numerose portas: illo es le Templo del Manifestation. In le pede del grande scalas, su explorationes ha exhumate un altere sanctuario, iste del habitation. Iste duple sanctuario explica nunc, secundo Parrot, ben le enigma del Turre de Babel: como le egyptianos, le habitantes de Mesopotamia, 3000 annos ante J-C, representava se le eternitate in le Oceano del celo; alora le turres esseva necesse pro permitter atterrar!

Recipite del prestres in le superior Templo, le Divinitate esseva ducite con pompa in le inferior «Templo del Habitation». In facto, Babel significa «Porta de Deo». Isto explica le expression de Jacobo (Genese, Capitulo 28), qui, post su sonio, designante le loco sur le qual ascende le scala, exclamava: isto es le porta del celos.

[Ric Berger, «Le turre de Babel», in Le arte del antiquitate]

fantasias

2011-06-16T10:48:00.001+01:00

Mi nove conto, intitulate «Phantasias Lunar», veni de ser publicate in le recente numero de Voce de Interlingua (Nº 43, 2011, pp. 1-6) e pote ser legite per cliccar qui.

Bon lectura a omnes!

e funciona (mesmo!)

2011-06-09T11:27:00.001+01:00

Duo septimanas retro le vice-secretario del UMI, Martijn Dekker, faceva un discurso super autismo a Porto. Iste esseva le tertie vice que ille esseva in Portugal e, como le altere vices, ille orava in interlingua ante un audientia de circa 100 personas. Interlingua, es ille belle lingua que nos, portugeses, comprende a prime «audition», malgrado alcun parolas un poco plus difficile a comprender. Ma illo functiona vermente, como lo demonstra le experientia de Martijn. Passate alcun minutas de su introduction, Martijn demandava al auditores an illes preferera que ille parlava in anglese. E omnes esseva de accordo que ille deberea continuar su allocution in interlingua... Isto es le demonstration practic de que, mesmo sin previe studio, interlingua es comprensibile, a prime vista, al latinophonos, contrarimente al grande majoritate de altere linguas – natural e/o construite.

Martijn Dekker es un de ille personas qui domina interlingua e parla de un maniera fluente e clar, e isto es un bon exemplo provante que interlingua functiona multo ben e es un medio optime pro le communication international.

a quadratura do círculo

2011-05-31T22:25:00.015+01:00

INTERLINGUA
Le alchimia del linguas

Nos designa per linguas contribuente, grosso modo, ille linguas que, directe- o indirectemente, apporta nove parolas al vocabulario international. Assi, e le anglese e le sanskrito, per exemplo, son linguas contribuente, benque le anglese ha particularitates – como nos videra plus infra.

Del arabe al zulu, al minus virtualmente, omne linguas pote fornir un o plus parolas – proviste que illos seque le requirimentos stipulate per le creatores de interlingua –, e, de iste modo, ser un lingua contribuente al inricchimento del lexico international.

Plus specificamente, totevia, un lingua contribuente es cata un del septe linguas concipite originalmente como le sphera de action (preferite) ubi on pote seliger, e ubi es presente, le majoritate del unitates lexical possibile a extraher secundo le methodos e technicas enunciate in le IED. Inter ille septe linguas (sex unitates, per tractar le espaniol e le portugese como un unitate), se trova duo grande gruppos, a saper: 1) le linguas fonte (espaniol, portugese, italiano, francese e anglese); e 2) le linguas supplementari, complementari o, ancora, accessori (germano e russo). Le germano e le anglese pertine al mesme familia (germanic) e, insimul con le linguas fonte forma le radio de action al qual Alexander Gode appellava Romania (io refere le nomine de Gode proque non tote le linguistas es de accordo in includer Germania ibi, e il me pare pertinente que ille lo faceva). Que nos pensa, per exemplo, al casos grammatical del latino...

Le linguas fonte potera ancora ser subdividite in duo subgruppos: le subgruppo del linguas romance o romanic (espaniol, portugese, italiano e francese) e le subgruppo del lingua anglese, constituite de un sol elemento (a iste insimul on sole nominar lo sphera angloromance, que nos supra designava (tamben) linguas fonte). Un altere possibile division, intra le linguas romance es le familia del linguas iberic portugese e espaniol.

Assi, nos ha, parlante stricto sensu, tres familias lingual del quales interlingua va obtener le plus grande parte de su vocabulario. Le familia romance (cf. supra), le familia german (anglese e germano) e le familia slave (russo), omne illos pertinente al branca indoeuropee. A ille branca pertine ancora multe altere linguas (europee e extraeuropee) que forni vocabulos a interlingua como, per exemplo, le danese, le svedese, le nederlandese, le sanskrito, etc. Illos son parolas que debite a sua internationalitate entra directemente in le lexico international; il existe plure brancas (como le semitic, solmente pro dar un exemplo) que tamben contribue pro le allargamento del lexico de interlingua.

In summa: interlingua es le nove meravilia del mundo (ancora ignorate), que con un grammatica simplice e per le extraction de milles de vocabulos ab le nucleo dur (le si-nominate sphera angloromance, o del linguas fonte) – a vices appoiate super le sphera del linguas supplementari –, ab le lexico de alcun linguas de projection international e ancora debite a su versatilitate in formar nove parolas per le junction de morphemas incorporate in su lexico (capacitate endogene), face de illo le nove ovo de Columbo (del communication sin frontieras ni barrieras).

e vão 84!

2011-05-27T09:33:00.002+01:00

In iste die, Dr. Piet Cleij, le cognoscite lexicographo ha 84 annos. Su grande cognoscimento de linguas, insimul con su vitalitate incredibile, face de iste infatigabile cercator de nove parolas international le plus grande dictionarista de interlingua de omne tempores.
(lege su biographia)

Nos le desira, in iste data special, un felice anniversario. Hurrah!

ibéria

2011-05-18T01:50:00.002+01:00

Iberia

Iberia
belle
pugnalate
Virgine
qui mori
non violate

Tu luctava
cadeva
mutilate
tu sanguine
avergonia
le aciero del spada

Tu negava
al impie
le bucca gelate
Si tu dava sanguine
tu non dava
nihil de plus

Tu moriva
Iberia
tu es sepultate
totevia tu cantara
deman
resuscitate

[Poema traducite ab Jonas Negalha, «Ibéria», in Ibéria - Anistia - Revolução, 1963]
-original hic-

rip

2011-05-05T18:10:00.001+01:00

Péter Kovács reportava un triste nova in Facebook: le morte de su conational Ferenc Jeszenszky, «prime e eminente representante de interlingua in Hungaria» e «scriptor del manual hungarophone de interlingua». Ancora secundo le redactor de Radio Interlingua, Prof. Jeszenszky decedeva le 21 de april 2011 e su interramento essera le 11 de maio a 15 horas in le cemeterio de Törökbálint. (Vide su biographia)

Como scribe Prof. Stanley Mulaik in su reaction al morte de iste experto in linguas e linguista, tamben nos «es multo triste de apprender del morte» de un del poc personas que dominava de un maniera magistral le stilistica de interlingua. Ferenc Jeszenszky esseva un de mi antecessores como secretario general del UMI inter 1989 e 1991 e tamben, insimul con Dr. Piet Cleij, membro del Commission Linguistic, habente essite ancora redactor interimari del magazin Currero, i.a. Es un pena que un persona si importante pro le movimento nos lassava prematuramente al etate de 78 annos...

Regrettabilemente mi planos pro visitar le e cognoscer le personalmente – le proxime anno – non va plus ser un realitate... Totevia, io desira que su anima reposa in pace e presenta hic mi condolentias a su familia (del qual face parte, in le fundo, omne interlinguistas).

na terra das tulipas...

2011-04-29T20:53:00.007+01:00

mercuridi, le 20 de april 2011

[...] In le matino post prender le jentaculo industrialisate in un establimento prototypic del grande urbes, nos nos dirigeva al centro del citate. Ibi, durante que io vadeva novemente al libreria pro comprar le Contos del Montania (Contos da Montanha) per Miguel Torga – un del plus prolific autores del lingua portugese, con su stilo sublime, inimitabile, e con su versatilitate de generes litterari –, alias Adolpho Rocha, mi otorhinolaryngologista durante le tempore que io habitava a Coimbra..., Edite dava un oculata al vitrinas del magazines de moda. Post nos nos incontrava presso al cathedral e vadeva lunchar.

Circa le duo horas e medie nos partiva pro Bilthoven, pro cognoscer Dr. Piet Cleij, ubi nos arriva justo al hora previste e ille, sympathicamente, ja nos attendeva in le halto del bus. Appoiate super su baston ille nos duceva a sua casa, non multo lontan de un crèche pro infantes e situate in un zona ubi (ancora) es possibile ascoltar le canto del aves... Le parte basse del casa, le loco ubi Dr. Piet labora, es un salon con multe spatio e luce natural e contine parte de su bibliotheca e discotheca – ubi existe libros e discos de omne sorta.

Benque nos habeva como thema de fundo interlingua e le linguas auxiliar nos ha, totevia, parlate de altere cosas como philosophia, religion e, claro, de un de su themas preferite, le neuroscientias. Durante que nos parlava e Dr. Piet a vices iva cercar un libro pro monstrar me, io dava un oculata a duo plancas ubi io trovava le plus grande numero de libros super interlingua que io non habeva jammais viste...

Amabile, hospitaler, culte e intelligente, Dr. Piet es le exemplo vive de abnegation e de dedication a un causa que ille imbraciava post haber abandonate projectos de linguas que non ha le «fundamentos rational e scientific» de interlingua, lo qual le attraheva debite a su «utilitate» e a su statuto de «lingua commun» e tamben a causa de su character «purmente linguistic».

Iste extraordinari e venerabile anciano, con un vitalitate inusual, continua ancora a cercar parolas international pro inricchir le lexico de interlingua, un cosa que ille face post plus de vinti annos per su inequalabile publication de dictionarios e del varie versiones del famose Lista Supplementari – cuje quinte edition contine ja plus de 30 000 parolas non includite in le IED e que, a su rhythmo de labor, intra breve tempore va attinger 35 o 40 milles!

Ultra su intense activitate intellectual, Dr. Piet es tamben un bon bicyclista. Ille nos narrava que alcun dies ante ille pedalava circa 25 kilometros con su nove bicycletta, equipate con duo saccos, indispensabile pro portar al posta le centenas de Panoramas e paccos de libros que ille regularmente invia pro tote le mundo...

Un tracia de su character es, indubitabilemente, su admirabile abnegation del cosas material – ben illustrate per le sequente caso. Io cerca(va) in van le duo dictionarios Português-Interlíngua e Interlíngua-Português, que son exhaurite face multe tempore. Quando io los videva in un del plancas io gaudeva de isto proque io sapeva que poterea demandar a Dr. Piet photocopiar los e plus tarde retornar pro prender le photocopias. E isto ha essite precisemente le proposition que io le faceva... Totevia, como ille sape que io labora presentemente in le creation de un Vocabulário Elementar Português-Interlíngua, del qual io le monstrava le prime 48 paginas (relative al littera A), alora ille me diceva que, un vice que illos me esserea utile e que ille non los usava, alora io los poteva prender durante alcun tempore... In plus ille ancora me offereva le ultime edition del Dictionnaire Français-Interlingua e ancora duo joieles pro un bibliophilo e amante del linguas auxiliar: le English-Interlingue Dictionary (1958) e le Woordenlijst Nederlands-Interlingue, publicate in 1955 per su concitatano Karel Wilgenhof...

Al fin de nostre conversation ille ancora nos monstrava su tres bicyclettas e nos duceva, sympathicamente, al halto ubi nos ha prendite le bus, retornante de iste maniera a Utrecht con un immense contentamento pro haber cognoscite personalmente un persona que es, non solmente un modello a sequer per omnes qui vole vermente laborar in favor de interlingua, ma tamben un exemplo pro le generationes veniente...

[Photos: Edite Morujão] |> Clicca pro plus de photos

1000=60

2011-03-08T10:22:00.000Z

Lingua de mille annos ha 60 annos

Le 15 januario 1951 un societate linguistic-scientific, International Auxiliary Language Association (IALA), publicava le resultato de 27 annos de conferentias e recercas: "Interlingua-English Dictionary".
Esseva isto ancora un artificial lingua mundial o como? No, IALA voleva ducer le invention salvagemente florescente de linguas mundial sub le manos organisante del scientia, e on tosto constatava que un lingua international non besonia esser inventate. Illo ja existe latentemente in le multe milles parolas international que es commun pro practicamente omne linguas occidental.
Illos habeva existite la durante plus que mille annos, desde quando latino se developpava a italiano, espaniol, portugese, francese, romaniano etc. Le latino que durante le medievo esseva le lingua commun del sages de alora, es insimul con greco le fonte le plus importante a parolas estranier in omne linguas occidental que ora, in ultra de Europa, es parlate in America del Nord e del Sud, Australia e plure paises in Africa e Asia.

Le vocabulario latentemente existente desde mille annos ha ora essite prendite in uso practic.
Primo como lingua de summarios in alcun revistas medical e pois per organisationes como le Union Mundial pro interlingua (UMI, www.interlingua.com) e in Svedia per le Societate Svedese pro Interlingua (SSI, www.interlingua.nu).
Secundo IALA omne parolas in interlingua, que a vices es parolas purmente latin, debe exister in un forma simile in al minus tres altere linguas europee lo que face le vocabulario comprensibile, mesmo sin studios, pro milliones de homines. Illo esserea per exemplo esser apte como lingua commun del Union Europee sin disturbar le prestigio national inter illes qui vole mantener anglese o francese.

Proque non retornar al latino ancian?
Professor Hans Aili, le Universitate de Stockholm, ha respondite: "Latino classic es troppo difficile. Si io debeva consiliar, interlingua deberea esser introducite como lingua mundial in omne paises. Illo convenierea excellentemente mesmo in paises extra-europee."
Interlingua ha, differente de latino, un grammatica unic e facile a apprender que non require multe tempore de studio. Cata littera es pronunciate secundo regulas facile que seque le orthographia.
Interlingua es un lingua fascinante - incognite, ma familiar - con un potential enorme de servicio in le communicationes international. Un "identitate europee" non es realisabile sin un lingua commun. Interlingua - le forma moderne del latino - es le sol solution rational. Interlingua es historicamente justificate como lingua de Europa.

Le lingua continua developpar in su litteratura e per usage in conferentias e non le minus in Internet. Wikipedia ha per exemplo su proprie paginas in interlingua (http://ia.wikipedia.org).
Un manual scribite per un professor gymnasial svedese existe in 14 linguas, e il ha multe alteres, per exemplo uno in kiluba, un lingua african.
Le constitution del Union Europee es accessibile in un version in interlingua (http://www.interlingua.com/e-libros-tractato).

Ma pote le multe populos in Asia e Africa utilisar interlingua?
Si, vermente, pois que le grammatica es si facile, interlingua es un idealisticamente prime lingua pro illes, e illo ja del initio da un bon orientation in le vocabulario del linguas europee.
Le Union Mundial pro Interlingua ha membros e representantes in cinque continentes. Le UMI esseva establite in julio 1955, quatro annos post le apparition de interlingua. Le UMI es juridicamente registrate presso le autoritates francese e ha su sito in Internet al adresse www.interlingua.com.
Essaya mesme leger textos in interlingua a www.interlingua.com. Ille qui apprende ben interlingua se arrangiara ben successo in Italia, Espania e Portugal.

[Texto del Societate Svedese pro Interlingua]

oriente e ocidente

2011-02-18T08:59:00.000Z

In su circumspecte analyse super le dichotomia oriente-occidente, René Guénon assere lapidarimente que «le moderne civilisation occidental appare in le historia como un ver anormalia» debite a su developpamento in le senso purmente material, lo que veni desde le Renascentia con su correspondente regression intellectual.

Le cognoscimento speculative es difficile a interprender per personas al quales le intelligentia es apena «un medio de ager super le materia e de modular lo» con scopos practic; in symbiose con le cognoscimento superficial del pensatores occidental, le scientia que illes practica «vale super toto in tanto que illo es susceptibile de ducer a un application industrial».

Iste constatation, facite durante le prime annos del passate seculo, es cata vice de plus actual, como on vide per le stato presente del sete de poter e su corresponde levator: le moneta. Le speculation financiari al qual on assiste quotidianmente es le climax de iste pensamento materialista, hodie un factor de inequalitates non solmente existente in le occidente, ma que ja se extendeva al oriente contaminante assi un civilisation que, de plus in plus, perde su characteristicas traditional.

saramago dixit

2011-02-10T08:43:00.000Z

– (Tu) Non cerca labor: scribe.

– Le tres infirmitates del homine actual son le incommunication, le revolution technologic e le vita centrate in su triumpho personal.

– Le poter real es economic; alora il non face senso parlar de democratia.

– Le tempore non es un corda que on pote mensurar nodo a nodo; le tempore es un superfacie oblique e undulante que solmente le memoria es capabile de facer mover avante e approximar se.

(des)governo

2011-01-22T09:54:00.004Z

«Le sagessa», dice Epicuro, «es le prime e le plus grande ben(...) un cosa plus preciose etiam que le philosophia; de illo proveni omne altere virtutes, nam illo insenia nos que on non pote menar un vita agradabile, si on non es etiam sage...». Si le majoritate del homines se plange que illes non mena un vita agradabile, iste stato es debite al facto que le sagessa es un flor rar inter le homines.

Le grecos antique ha attribuite iste qualitate a celle septe sages e homines de stato qui, inter alteros, ha exprimite lor opinion super le governamento perfecte de un stato sub forma de sententia, assi:

Solon ab Athenas: governamento perfecte es celle in le qual le insulto de un citatano serea sentite de totes;
Bias de Pirene: ubi le lege occupa le loco del tyranno;
Thales ab Milet: ubi rege le equalitate del abundantia;
Pittanus ab Mitilene: ubi semper le homine honeste conduce e nunquam le mal;
Cheobule ab Lindos: ubi le pavor de remorso es plus forte que le lege;
Chilone ab Lacedemonia: ubi le sage parla in loco del orator;
Periandru ab Corintho, Le tyranno de Corintho: ubi rege le aristocratia.

[Toma Macovei in Joieles Spiritual, 1994, p. 24]

a força... ainda?

2011-01-20T20:07:00.002Z

In un inquesta facite in le sito del Academia pro Interlingua de Jay Bowks (Auxilingua Project) on trova interlingua como le tertie lingua auxiliar le plus votate post esperanto e ido.
Proque inter le circa 3200 votantes solmente 125 de illes seligeva interlingua como le solution pro le futur «lingua global»? Isto deberea ser un question pro reflexion... e, super toto, pro decisiones practic e rapide al nivello politic e statal. Si le projecto de presidente Obama avantia in le SUA, alora, on potera dicer adeo al legitime desiro de interlingua poter haber un parola a dicer in le contexto del communication international.

dia da interlíngua

2011-01-15T14:53:00.006Z

o voo de ícaro

2011-01-14T17:04:00.000Z

Icaro

Io vole illes qui plora e canta
de poesia.
Io vole illes qui sonia le matinos
sur le plagias del mal.
Io vole illes qui dona lor sanguine
e ha recipite ferimentos de pugnal.
Io vole le voce de omnes mortos
que sta vivos,
pro accordar le somno de omne vivos
qui sta mortos.

Aperi tu plaga de lumine,
poesia.
Plena de beltate le tassa de mi sensos,
poesia.
Liga me a tu alas blanc,
poesia.
Io vole esser un Icaro del nove tempores.
Io vole morir de poesia.

[Jonas Negalha – «Icaro» in Poemas in interlingua, 1975, p. 27]

profecia/s

2011-01-07T18:54:00.003Z

Excerpto del capitulo «Ulterior evolution de stato e lingua universal» ab le libro de Stephano Bakonyi Civilisation e lingua universal, un sorta de prophetia que, plus tosto o plus tarde, va devenir realitate.
Un vice on me demandava de qual maniera pote(ra) interlingua haber un parola a dicer super le presente stato chaotic del mundo (politic, economic e social); io pensa que le infra transcribite texto pote jectar alcun luce super ille problematica.... (Le stato universal del qual parla Stephano Bakonyi ha nihil a vider con le concepto moderne de globalisation, ubi le sol valores que «face lege» es le accumulation de ricchessa material, *leaderate per le seniores del Gruppo Bilderberg. No!, le valores que le mundo besonia son un altere cosa – como vos pote vider in le parolas de S. Bakonyi...).

[...] Quando le populos suffre troppo per guerras, revolutiones e anarchias, illes arriva al conviction que continuar guerras es un mal multo plus grande que renunciar a certe soveranitates, que separa le populos. Iste conviction era in omne tempores le principal base del Statos Universal, le quales terminava le guerras, revolutiones e anarchias e introduceva pace, ordine e bon administration. Assi, le Statos Universal es le vehiculos institutional del ambition human de viver in pace e ordine. Tal conviction deveni sempre plus forte in le tote mundo.
Al mesme tempore le non‑occidental populos occidentalisa sempre plus lor cultura e lor structura social. In tal maniera on prepara le fundamento de un societate ecumenic, con cultura uniforme e lingua universal. Iste cultura e lingua ecumenic va unir le hereditages cultural e lingual del populos occidental e non‑occidental con preponderantia del hereditage occidental. Nos va haber le Stato Universal Ecumenic, con un lingua universal ecumenic, imbraciante le tote terra.

Le Stato Universal, un vice establite, conquire le corde del populo, proque, post un periodo de tribulation quasi insupportabile, le Stato Universal realisa le desiro de omnes: PACE, ORDINE E BON ADMINISTRATION. [...]

[Accesso al version integre]

recomeçar...

2011-01-01T14:25:00.016Z

Sisypho

Recomencia...

Si tu pote,
Sin angustia e sin haste.
E le passos que tu facera
In ille dur cammino
Del futuro,
Que tu los face con libertate.
Durante que tu non attinge (alco)
Tu non debe reposar te.
De nulle fructo vole solmente le medietate.

E, nunquam satiate,
Que tu collige
Successive illusiones in le arboreto.
Sempre soniante
E vidente,
Eveliate,
Le fiasco del aventura.
Tu es un homine, non lo oblida!
Solmente es tue le follia
Ubi, con luciditate, tu te recognosce.
[Ab le podcast de mi amico José-António Moreira, Sons da Escrita, le traduction libere de un poema de mi ancian otorhinolaryngologista Adolfo Rocha (alias, Miguel Torga). Illo esseva scribite in 1977 e publicate posteriormente in Diário XIII (1983, p. 20)]

pico da crise

2010-12-31T18:10:00.006Z

Ecce un bon illustration del mentalitate del mundo moderne, designate per le cartoonista Bertrams e publicate in un recente edition del jornal amsterdamese Het Parool.

Le elites parla de un nove paradigma pro le societate actual, ma in realitate vole le «seniores del mundo» que il habe un «mutation» del mentalitates? Il non me pare... Cata vice de plus le ricchos es plus ric e le povres plus paupere. Alora, toto sta ben!... pro illes, obviemente!
E qual le rolo que interlingua potera haber in le accurtamento de ille distantia ubi le merito multe vices vole dicer nil in detrimento del clientelismo e del opportunismo de un pugnata de personas judicate (per illes proprie) le grande leaders del humanitate? Potera nos omnes - un pauco utopic (le utopia es un cosa necessari, proque exemplos del materialismo que nos governa il ja suffice!!!) - e credentes in un mundo plus juste jocar un rolo in iste circo ubi le animales feroce non lassa lor predas?
Il es le tempore de un prisa de conscientia e luctar contra le injustitia que governa le mundo... e ci interlingua ha certemente un rolo a jocar in despecto de nos haber nulle color politic. Nostre bandiera es blanc assi como es limpide nostre scopo; lo que nos face erubescer (de vergonia) es le miseria e le atrocitates committite in nomine de un pretense progresso e de un evolution real nel planos economic, politic e social, le quales al fin non passa de un mer manipulation ideologic del classes dirigente. (Ok, il ha habite irrefutate ameliorationes in le historia del humanitate - isto es toto obvie! Ma esque illos suffice pro que nos pote appellar le mundo moderne un societate juste?). Il es le hora de cambiar le mentalitate del dominatores e dominatos e avantiar, standardo in le mano, contra le egoistic interesses del elites insatiabile per moneta e establir un moral ubi le valores sia le fraternitate e le justitia e non le precio del cosas terren...
Interlingua ha un parola a dicer contra le mantenentia del status quo mental; e tu?

sentenças espanholas

2010-12-13T21:11:00.000Z

- Ante toto, le deber.
- Cata cosa a su tempore.
- Nos mangia pro viver, e non vive pro mangiar.
- Per le patientia toto se vince.
- Dar tempore al tempore.
- De tal arbore tal fructo.
- Duo capites son melio que un.
- Le appetito veni con le mangiar.
- Ubi entra le sol non entra le medico.
- Le cantar non impedi travaliar.
- Le catto miaulator non es bon chassator.
- Le oculos son le speculo del anima.
- Le costume face lege.
- Le veritate non time le censura.
- Plus facer e minus dicer.
- Le tempore cura toto.

[Ric Berger, «Proverbios espaniol», in Sagessa del nationes: maximas, proverbios, aphorismos [Encyclopedia de Interlingua], s.d.]

reflexões «quânticas»

2010-12-11T23:03:00.003Z

Reflexiones ab un del plus profunde cognoscitores del anima human e del mysterios del vita.

- Il ha a pena duo manieras de reguardar le vita. Un es pensar que le miraculos non existe, e le altere es pensar que toto es un miraculo.

- Le mente que se aperi a un nove idea non retornara jammais a su original grandor.

- Le cosa le plus belle que uno pote experimentar es le mysterio: illo es le fonte de tote le arte e scientia ver.

- Alco solo es impossibile usque al momento in le qual alicuno dubita e fini per provar le contrario.

Albert Einstein (1879-1955)

vozes nacionais

2010-11-29T13:26:00.006Z

Le infatigabile vice-presidente del Societate Nederlandese pro Interlingua, Piet Cleij, veni de publicar le numero 42 de «Voce de Interlingua», le magazin del Societate. Ibi on pote leger su excellente traduction de parte del introduction del libro Le error de Descartes, per le portugese professor António Damásio, e ancora un nove conto, appellate Le superstition – que vos potera leger per cliccar hic –, scribite per Carlos Soreto, qui jam habeva in le previe numero publicate un altere conto, intitulate Le juvene architecto.

novas internas

2010-11-07T17:21:00.002Z

Le UMI cambiava de direction le passate 1 de novembre; post novem annos de labor, Barbara Rubinstein - le antique presidente - esseva substituite per Sven Frank usque a ille data secretario general; e, pro occupar su posto, esseva eligite Carlos Soreto, le nove representante de interlingua in Portugal.

Le carga que nos ha in manos es crear un 'communitate' plus visibile, al minus in Europa. Pro isto nos va concentrar le fortias e prosequer in le bon direction... Alicun possibilitates es crear un platteforma pro inseniar interlingua con maestros qualificate e cursos planificate con tutoria; un altere possibilitate es reprender le projecto del prof. Hermenegildo (50 o 100 milles de libros distribuite durante un incontro de juvenes), si tosto como possibile e post le original haber essite reviste per le equipa de Mr. Sexton. Post nos haber le revision, le difficultate que se pone es ('solmente') arrivar al vertice del hierarchia ecclesiastic e arrangiar un sponsor pro le publication del librettos.

Altere consilios pro diffunder (propagar) interlingua:
1) comenciar in casa: con tu amicos e con tu familia tu pote, benque paulatim, esser un motor pro le cambiamento del cosas introducente in le conversationes parolas international;
2) divulgar (e studiar) interlingua per tote le medios: i.a., acquire libros, abona te a Panorama, audi RI e passa le parola a altere personas (interlingua es vivente!);
3) arrivar le plus lontan possibile: exi de 'casa' e cerca contactos secur pro establir un catena forte.
[Si tu non vole/pote sequer ille indicationes, totevia tu potera sempre supportar interlingua per scriber textos, publicar libros, donar alicun moneta e mesmo crear un organisation pro le diffusion e le inseniamento de interlingua].

Pro que le cammino sia plus agradabile a percurrer, multo nos gauderea poter contar super vostre opiniones.

[Emission de Radio Interlingua con le intervista facite a Sven Fank e Carlos Soreto e conducite per Thomas Breinstrup hic].

encontro nórdico

2010-10-26T19:54:00.003+01:00

Ascolta interlingua e reguarda le film facite durante le passate incontro nordic de interlingua tenite in Svedia le passate mense de julio.

Pro un imagine plus grande e pro saper plus super le conferentia clicca hic.

sentenças francesas

2010-10-10T13:30:00.001+01:00

- Multe parolas non prova sagessa.
- Bon servitor merita bon salario.
- Un sagio cambia de opinion, un stulto nunquam.
- Il es van instruer pisces como natar.
- Nemo es propheta in su proprie pais.
- Vetule apes non da melle.
- Qui cerca defectos vide nihil altere.
- Le fame es le optime cocinero.
- Parlar e facer son duo cosas differente.
- Mesmo le plus longe die debe finir.
- Exemplo es melior que consilio.
- Persistentia vince resistentia.
- Mesmo le sol ha maculas.
- Le mar accepta omne fluvios.

[Ric Berger, «Sententias francese», in Interlingua, the International Language [Collection pro Interlingua], 1972]

resolução nórdica

2010-09-24T16:36:00.001+01:00

Le 4 quatro organisationes nordic de interlingua decideva, durante le 12nde incontro nordic de interlingua, tenite a Kalmar (28/30-07.2010), inviar un resolution a varie institutiones, educative e politic, con le scopo de fortificar le «comprension lingual nordic e international del scholares», decision que nos supporta e applaude. (Le version del documento, in interlingua, pote ser legite per cliccar hic).

On va attender (expectante) le responsas del autoritates nordic e sperar que illos sia positive; si un tal decision va in avante isto esserea le bon cammino (e un bon exemplo) que altere statos sequerea - un vice que le paises nordic, debite a lor statuto economic, politic e social, son un referentia e mesmo un modello que inspira multe altere paises.

Como isto essera possibile e qual directivas pedagogic e didactic on debera prender e sequer, le communicato non lo dice... benque, con le passate experientia in scholas svedese e con le competente activistas de interlingua in ille paises, illo sera certemente un question facile a resolver.

os dez mandamentos de berger

2010-09-23T21:19:00.003+01:00

COMO PROPAGAR INTERLINGUA?

Nulle invention propaga se sin effortios e perseverantia. On ha torto de creder que interlingua essera cognite e usate sin le labor e le devotion de ancora multe pioneros. Que le lingua propagara se sol esserea troppo belle. Dunque nostre deber es clar. Ma, como laborar con le plus de efficacia? Ecce alicun consilios dictate per le experientia.

1. Primo ben studiar le lingua, su ressources, su grammatica e su vocabulario, non pro discoperir defectos de fabrication, nam le lingua era facite per specialistas qui cognosceva le linguistica melio que nos, ma pro usar un meraviliose instrumento de intercomprehension pro le diverse populos del planeta.

Studiar anque le principios del altere linguas international pro poter discuter con lor adeptos si le occasion presenta se. Le question de un lingua universal evoca un massa de problemas ubi on non pote vider clar si on non ha alicun ideas general in re illos. Il es essential de cognoscer pro que le altere systemas concurrente son minus apte, lor adeptos non plus habente conscientia de illos a causa de un longe habitude.

2. Le conclusiones trahite de iste comparationes inter le diverse systemas debe tamen esser reservate a discussiones claudite, a litteras private, e non debe esser trompettate in le pressa neutre. Nam le pressa neutre evita attacco contra un partito o credo religiose pro non indisponer le lectores appertinente a iste partito criticate, o religion.

Dunque, exponente le problema del lingua international in un articulo destinate al pressa neutre, evita con cura parlar in re esperanto o altere lingua. On pote multo ben narrar le historia de interlingua sin facer allusion a altere projectos. Il ha sufficientemente a dicer super IALA,, su longe recercas, su sondages in le opinion public, super le avantages del naturalismo. Nulle necessitate criticar esperanto publicamente..

3. On cognosce le tactica usate desde un semi-seculo per le esperantistas: quando un jornal ha publicate un articulo disapprobante esperanto, si mesmo per un parola, illes informa per lor organos le «fidelulojn» invitante les scriber «amase» (= per amassamentos, per multitude) al redactor del jornal culpabile haber aperite su columnas al hereticos. Mesmo istes qui non ha legite le articulo scribe lor «indignation» al redactor!

On pote alora divinar le perplexitate de iste redactor, qui alora promitte se de non plus tractar un thema tanto controvertite e disputate. Tote le effecto del articulo pro interlingua es compromittite, illo que es justo le scopo visate del «fideluloj». Il es ver que le arma retorna se contra iste fideluloj, nam le redactor neutre non plus vole pois signalar «qualcunque lingua» international! Un belle resultato!

Isto non haberea evenite si le autor del articulo habeva evitate qualcunque mention al «KARA LINGVO»!

4. Un tactica melior esserea de responder in private al argumentos evocante esperanto, per litteras personal o circulares preparate in avantia (...). Iste documentos pote facer comprender al interessatos le differentias de conception inter esperanto e interlingua objectivemente, revelante a iste interessatos le opinion del linguistas de profession, opiniones que naturalmente le esperantistas cura non publicar!

Ma, pro isto, on debe semper dar un adresse de secretariato interlingua, in le fin del articulo, o su proprie adresse. Un articulo es tosto oblidate; dunque, pro un effecto durabile il es necesse dar al lectores le possibilitate continuar a studiar le question.

5. Le principal qualitate de interlingua es que illo es immediatemente comprensibile a omne personas cultivate. On debe provar lo presto monstrante textos in iste lingua. Selige un texto secundo le publico del revista neutra. Si illo es un revista religiose, selige textos biblic; si illo es touristic, cita series de parolas, expressiones, conversationes usate in viages, etc. etc.

In fin, si le jornal adressa se a un vaste publico non specialisate, selige phrases de uso currente, per exemplo proverbios que le lectores habera placer de recognoscer sub le vestimentos de interlingua.

On sape que esperanto usa litteras introvabile in le imprimerias e, a causa de isto, il es impossibile citar un texto, forsan expressiones, in qualcunque jornal neutre. in Interlingua iste inconvenientia non existe e on debe profitar de iste differentia

6. Un nove interessato es rarmente convincite del prime colpo (memora vostre proprie caso in le comencio!) Il es necesse de revenir a le, incoragiar le durante un certe tempore. Un proverbio popular dice que on debe ferir plure colpos de martello pro infundar un clavo. Similemente pro le argumentos. Un bon dose de perseverantia es indispensabile pro facer un adepto convincite!

7. Tamen non perde vostre tempore e pena a converter le personas indifferente o hostil. Le mundo es immense e altere numerose adeptos futur attende vos, con le quales vos habera plus de successo. Essaya alicubi.

E justo pro poter recomenciar alicubi, conserva plure copias de vostre articulo. Sovente anque le redactores non insere un articulo, e tamen non reinvia lo retro a su autor. In prevision de iste eventualitate il es prudente haber copias de su prosa que on invia a un altere jornal post un certe tempore, nam le prime copia pote inter tempore parer e alora le secunde publication esserea mal appreciate!

In le dominio del propaganda on debe semper tentar su chance ubique on pote, como un bon commerciante desirante augmentar su clientela. Le successo non veni toto sol, non oblida lo.

8. On auxilia nos semper quando on invia nos un nove traduction, in un lingua national, de un articulo propagative. In iste caso le articulo de nove traducite es reproducite in 50-100 exemplares inviate gratuitemente al traductor pro su propaganda.

9. Semper insister sur le facto que interlingua non besonia (como esperanto) esser apprendite pro esser comprendite. On lege e audi lo ab le prime vice.

10. Non crede que le propaganda es un deber del altere personas plus que le vostre. Omnes debe auxiliar. Un idea, mesmo le optime, non expande se sin longe effortios. Mesmo le religion christian besoniava le abnegation del apostolos in le antiquitate, e illo del monachos in le medievo pro progressar. Sin illes nos esserea ancora in invocar Jupiter e omne deos del Olympo. Ancora hodie existe missionarios in omne pagan paises. Nos son le missionarios del interlinguistica.

[Ric Berger, «Como propagar interlingua?», in Interlingua, the international language (Collection pro Interlingua), 1972]

paisagem draconiana

2010-09-21T09:52:00.001+01:00

DRACONES

Dracones que vomi fumo,
dracones que vomi gas,
tonnas de veneno,
nubes que le aere non disface.

Dracones con voce de sirenas,
dracones que infecta le aere,
dracones que occide le homines
cruelmente, lentemente.

Le homines ha create dracones;
ille planta dracones die a die;
ille face nascer lo que occide le
in iste dolorose asphyxia.

Le dracones multiplica se...
Vide le gorgas del bestias!...
Le fabricas vomi fumo,
le primaveras jam non nasce.

[Jonas Negalha, «Dracones», in Lingua e Vita nº 90, p.10]

do silêncio à crítica

2010-08-22T16:11:00.003+01:00

Si lo que tu va dicer non es plus belle que le silentio, alora non lo dice.   Proverbio arabe

Informa te ante de criticar,
e reflecte ben ante de reprochar.
Ante de responder, ascolta attentemente.
Le Sapientia de Jesus Ben Sirach (11:7,8)

La patientia es un arbore de radice amar, ma de fructos multo dulce.   Proverbio perse

Nihil es in si ipse ni bon ni mal; toto depende de (illo) que on pensa.   Hamlet

branca flor

2010-08-10T22:16:00.000+01:00

LE FLOR BLANC

Illes ha occidite le flores.
Illes ha occidite omne flores.
Un tyrano cruel,
un Herode del botanica,
ha decidite occider omne flores.
Il non pote exister plus flores in iste mundo.

Sed il existe un parve flor
que renasce
post cata vice que mori.
Illo es un flor parve,
sed cata die que renasce
illo es minus parve.
E illo multiplica se:
plure flores nasce
ab le sanguine del flor que mori.

Io cognosce iste flor.
Illo ha accompaniate me semper,
in le aere libere,
intra quatro muros,
in omne locos...

Illo non es un flor rubie como sanguine.
Illo es un flor blanc.
Illo es un flor de pace.

Io cognosce lo:
illo es le flor del futuro.

[Jonas Negalha, «Le flor blanc», in Lingua e Vita, 59.4, p. 4]

valores: permanência e/ou mudança

2010-08-01T16:12:00.004+01:00

In un del libros de Paul Watzlawick veni un curiose exemplo que le anthropologo G. Bateson colligeva in un de su obras, que ille ascoltava ab le habitantes de un tribo de un region costari del Nove Guinea – le quales usava scalias como valuta pro pagar le parve compras quotidian, e petras taliate in forma symbolic [de spiral, forsan] pro le compras plus importante. Illes contava super le maniera spontanee pro cambiar valores que va ultra le conceptos del mentalitate e «intelligentsia» moderne, a saper, le ethica e le fraternitate. Le anthropologo, alora, scribeva le narration del relativitate del valor/es que le gentes attribue al cosas material, nonobstante le proprie indigenas facer tamben le distinction inter le valores de duo cosas non similar (como es «natural»). Totevia, lo que iste testimonio (de)monstra es le indifferentia «salutar» que le habitantes de un del tribo ha in relation al accumulation de effectos material – in opposition al stadio mental del mundo moderne, ubi le sol valor que pare haber senso, le moneta (de cambio), genera alienation (e dissolution in le ordine natura del cosas) e adoration al deo del ultime ritual... Tamen le infantes occidental, in general, pare haber un relation plus o minus salutar con le «vil metallo»... Scribe Watzlawick, Weakland & Fisch:

Per exemplo, le realitate de un billet de banca non reside, in prime loco, in le facto que illo es un morsello ['bit'] de forma quadrangular con certe marcas [symbolic], ma plus tosto in le convention interpersonal [e intergruppal] secundo lo qual le billet debe haber un certe valor. ([...]) Un die, quando [le elementos de un del tribos] transportava un de tal petras ab un ad altere village super le estuario de un fluvio, le barca se inverteva e le «moneta» dispareva pro sempre in le lecto del fluvio. Como le duo partes interveniente reguardava lo que occurreva [- al minus tacitemente illes videva que habeva occurrite alco que impediva le cambio normal de succeder -], on ha continuate a usar le petra como moneta legal in un grande numero de transactiones benque, per parlar strictemente, illo non plus habeva de realitate que in le spirito de un importante gruppo de personas.

[Paul Watzlawick et al., «L'art de trouver un nouveau cadre», in Changements : paradoxes e psychothérapie, 1981, p. 117.
Imagine (re)trovate sur le rete.]

xadrez

2010-07-23T08:43:00.009+01:00

Le chacos es como un belle amante al qual nos sempre
retorna mesmo in despecto del plure vices que nos es repudiate.

Bent Larsen

Le chacos es un joco fascinante que ha attrahite multe personas debite a su beltate e al defia que illo face a duo personas qui vole per lor capacitates tactic e strategic vincer le un le altere.

Alicun annos retro io esseva un jocator active e ha scribite alicun reflexiones re iste meraviliose joco que, secundo Montaigne, es 'multo' scientia pro esser un joco e 'multo' joco pro esser un scientia. Ecce los qui ora traducite in interlingua.

– Le resultato de un partite de chacos comencia con le movimento del prime pecia.
– Necun campion es imbattibile.
– Philidor diceva que le pedones son le anima del joco e io adde que su spirito es le rege e le corpore le resto del pecias.
– Si tu vole ganiar un partita, alora vince lo!
– Pro arrivar a esser un campion uno debe vincer le plus forte.
– Monstra me como tu joca e io dicera te qui tu es.
– In le centro sta le poter.
– Pensa sempre que tu potera vincer tu adversario e forsan un die isto potera devenir realitate.
– Jocar chacos es le arte de movimentar le pecias per le mente.
– Es preferibile perder un pecia que perder le partita.
– Spatio, tempore e material: le tres variabiles que da valor a un incognita.
– Sempre que tu adversario te offere un pecia tu debe diffider te del dono.
– Offere un pecia solmente quando isto potera apportar te alicun avantage.
– Le melior maniera de defender tu rege es attaccar le adversario de un maniera secur.
– Tamben le campiones perde.
– «Le melior defensa es le attacco». Attacca fortemente, ma nunquam neglige le defensa.
– Lege, lege, relege, practica e tu vincera.
– Le tempore es multo importante: profita ben de illo.
– Il vale plus un forte pedon que un forte pecia blocate.
– In le final le rege es un general qui lucta al latere de su truppas.
– Le pecias son movimentate per le manos ma es le capite que los commanda.
– «In le centro sta le virtute»; pro isto, cerca lo ubi illo es.
– Le rege pote nihil si ille non ha le adjuta de su homines.
– Le promotion de un simplice pedon pote esser un grande victoria.
– Pedon «passate» es pedon «coronate».
– Le rege non pote matar.
– Tote le pecias pote matar salvo le rege.
– Le melior movimento es illo que duce al victoria.
– Solmente sacrifica un pecia si isto te pote ducer al victoria.
– Nunquam sacrifica un pecia in van.

ideais...

2010-07-22T20:52:00.002+01:00

CRUCIADA

Que es le vita de ille qui non es dedicate a un causa plus grande que ille mesme? Un vita sin causa non vale le pena de esser vivite.

Mi oncle esseva apiario in corpore e anima. Ille trovava felicitate in nutrir su apes con sucro. Ille esseva un bon e dedicate apiario

Mi granpatre – le patre de mi matre – viveva in dedication al causa de re-attachar le mense al luna e liberar lo ab le tyrannia del anno solar.

Mi granpatre e mi oncle ha morite. Le un me lassava un bibliotheca de almanacs con multiple correctiones manuscripte. Le altere lassava su apes al orphanato de su village natal e nihil a me. Sed in mi sanguine – innate o transferite – io porta le mesme desiro como ille duo consanguineos mie a trovar un causa que pote facer le vita valer le pena de esser vivite. Illo es un desiro urgente que me perseque die e nocte e attinge su fin sol-mente in rar reveries impractic.

Un tal es le cruciada de spaghetti e maccaroni. In illo io lucta con dedicate militantia a dar al humanitate le grande novitate de un typo de spaghetti con perforationes tubular. Non dicer que tales jam existe sub le nomine de maccaroni, nam un secunde parte de mi cruciada es obstruer le passages interne de maccaroni e render los solide.

Il es ver, post soniar iste sonio, il es semper un pauco riscose commandar maccaroni o spaghetti al restaurante, proque on semper apporta le un quando io vole le altere e le altere quando io vole le un. Sed isto es un parve precio a pagar pro le felicitate que resulta del dedication a un grande ideal.

[Alexander Gode, «Cruciada», in Un Dozena de Breve Contos, 1975, p. 33]

sopa de letras

2010-07-21T11:00:00.004+01:00

[Illustration per Ric Berger]

é a hora!

2010-07-20T16:00:00.003+01:00

LE HORA DE INTERLINGUA

On demanda nos le rationes pro le quales nos propaga Interlingua in vice de Esperanto, que tamen es ancora le systema le plus cognite in le mundo, e que nos ha del resto longo practicate olim.
Un comparation inter Esperanto e Interlingua esserea injuste si on oblida le facto que Esperanto es propagate desde 80 annos, desde 1887, durante que Interlingua es multo juvene, apena 18 annos [in 1973]. Ma in le historia del inventiones le plus grande ancianitate finalmente non es un avantage. Al contrario. Nam le victor es semper le plus apte, le plus perfectionate, e non le plus...vetule!

IN LE ULTIME SEMI SECULO, 3 GRANDE ORGANISATIONES INTERNATIONAL SOLMENTE HA EXAMINATE LE PROBLEMA DE UN LINGUA AUXILIAR E HA INTERPRENDITE UN JUDICIO PRO UN ADOPTION DE UN SYSTEMA.
ECCE LE RESULTATOS PUBLICATE:

1) In 1922 le Societate del Nationes ha nominate un Commission presidite del litterator suisse Gonzague de Reynold. Iste commission ha declarate «Esperanto causa e effecto de decadentia intellectual», e consiliate le adoption de un Latino medieval, dunque simplificate. Pois le assemblea del Societate del Nationes ha refusate de adoptar Esperanto, malgrado le repetite sollicitationes de su adeptos;

2) In 1924 era create le International Auxiliary Language Association (IALA) pro solver le problema scientificamente, per le collaboration pagate del linguistas. Costo del interprisa: 3,5 milliones de francos suisse! Scopo: seliger o elaborar un lingua international. De novo intense sollicitationes del Esperantistas e Idistas, ma de novo sin effecto sur le linguistas qui, post haber removite Esperanto e Ido judicate troppo artificial, comencia elaborar un lingua partiente del linguas natural. De facto il existe jam circa 10 000 parolas international natural. Nulle necessitate de deformar los o de reimplaciar los per parolas fabricate. Del longe recercas del linguistas ha resultate INTERLINGUA, que era publicate in 1951.

3) In 1967, le potente organisation international ISO (International Standardizing Organization), que habeva usate usque alora Esperanto, adopta Interlingua como base de su dictionarios in le diverge brancas del technica e del industria; le vocabulario elaborate per le linguistas de IALA, sia le IED.
Post iste tres judicios il es evidentemente inutile voler ancora imponer Esperanto create per un oculista de 27 annos, illo que explica le insufficientia del lingua. Desde un semi seculo le tendentia verso un lingua naturalistic es semper plus forte, e Esperanto es hodie ultrapassate.
Il esserea insensate voler ager a contra currente: le sol chance pro un lingua international esser adoptate officialmente reside in su aspecto natural, nam le aspecto de lingua fabricate repugna al publico, e ancora plus al intellectuales.

INTERLINGUA
... que hodie attrahe le attention es un lingua belle, harmoniose, multo proxime a Italiano, le lingua del artes e del musica, le lingua que, in le radio, le auditores comprende le melio.
Interlingua es exempte de omne complicationes inutile, iste complicationes que rende Esperanto tanto difficile a apprender e a parlar e a scriber (litteras circumflexe, accusativo, triple participios active e passive, etc.).
Interlingua demonstra que un lingua international pote multo ben functionar sin le infernal difficultates de Esperanto o de Ido, le quales fini per discoragiar le adeptos e alontanar les del idea mesme de un lingua international.
Il es urgente de monstrar al publico que il existe un solution plus moderne, e plus agradabile a omnes, pro que plus natural, un lingua que on comprende presto, sin studio anterior: Interlingua.

Le presente appello es justo scribite in iste lingua. Vos constata que vos ha perfecte comprendite sin dictionario e sin grammatica. Interlingua es dunque un lingua que on comprende a prime vista.

[Ric Berger, «Le hora de interlingua», in Esperanto o, ou, or, oder Interlingua [Collection pro Interlingua], 1972]

jes, ni povas

2010-07-16T17:58:00.011+01:00

Actualmente, le destino del mundo depende,
in prime loco, del statistas e,
in secunde loco, del interpretes.

Trygve Halvdan Lie (1896-1968)

Apprender linguas es cultura.
Saper Interlingua es evolution. (UBI)

In iste momento historic in le qual nos vive, le mundo – ancora in su phase de disveloppamento infantil – suffre grande cambios a varie nivellos.

Le dirigentes politic vole nettar le errores del passato e propone nove ideas e attitudes pro ultrapassar iste satu quo – que se installava a pauco e pauco, al mesura que le grande potentias economic ganiava le ascendente super populos minus fortunate. Isto situation continua hodie a ser ancora un realitate, benque le discursos del politicos es cambiante un pauco ante le menacias de un periculo evidente pro le tote humanitate. Le injustitia social continua a altiar e ora, como in le passato, son sempre le plus infortunate qui paga le consequentias de politicas que, il pare, non ha altere scopo que le ganio material e le suprematia del statos que los applica.

Un de ille cambios occurreva durante le ultime campania electoral in le Statos Unite de America ubi, per le prime vice, un candidato habeva su materiales electoral (in papiro e in video) traducite in un lingua auxiliar – esperanto. Ultra isto, Barack Obama promitteva le introduction de esperanto in le scholas primari american como secunde lingua lo que va, eventualmente, occurrer in le proxime anno scholar. Isto, a realisar se, essera un evenimento nunquam viste antea e face con le diffusion de interlingua deveni plus difficile a nivello official in altere paises – un vice que le gentes (e le élites) seque lo que ja sta establite, copiante le modellos ab alteres. Per altere latere isto pote esser tamben un stimulo, e un exemplo, pro que le personas responsabile del diffusion de interlingua prende conscientia que iste momento es crucial pro establir communication con responsabiles politic in Europa – viste que, infelicemente, il pare que le «battalia» in le SUA ja es perdite... (o forsan no!).

In mi opinion Obama va committer un error an ille va introducer esperanto – un lingua «mechanistic» – in le scholas de su pais per preterir altere alternativas (esque ille sape que il existe un option plus forte?) como interlingua – un lingua vivente e con un plus grande radio de influentia in le tote mundo –, un lingua que parla con le personas... qui lo parla.

Como scribeva Novalis «nostre linguage o es mechanic, o atomistic o dynamic». Ma «le genuin linguage [...] debe esser, totevia, organicamente vive», e io demanda: esque le organismo que promove interlingua es sufficientemente vive (e con ideas clar) pro inverter ille tendentia ja comenciate per Barack Obama in le SUA?

Al fin, si on pote dicer que «omne lingua es un templo ubi es celate le anima del persona qui parla» (Oliver Wendell Holmes), alora vamos monstrar al mundo le spirito del lingua universal per reconstruer le templo mythic que alberga le presente humanitate!

estratégias...

2010-07-14T16:08:00.011+01:00

Pro illes qui son passionate de jocos strategic ora il ha le possibilitate de jocar FreeCol integremente in interlingua, gratias al traduction facite per Martijn Dekker, vice secretario del UMI e cognoscite, i.a., per su traduction de Wikipedia.

Le aventura ha loco in le anno 1492, le data del final del «Reconquista» con le cadita del califato in Iberia e tamben del discoperta del si-appellate Nove Mundo, le region ubi le jocatores debera crear un nation independente – parlante interlingua, bien sûr :).

Vos pote discargar le joco per cliccar qui. Inspira vos con le musica ab Vangelis (1492, Conquesta del Paradiso) e avante!

o rei do (seu) mundo

2010-07-09T08:09:00.001+01:00

Le rege del mundo

Descendente de avion con su throno plicante e su corona portative, Sr. Tomlinson de Nove York sacrava se rege de Polonia super le aeroporto de Varsovia. Simple habitude: ille sacra se rege de omne paises ubi ille passa, e, soverano hodie de 62 nationes, ille spera annexar ancora 39. Un psychiatro qui habeva le occasion de examinar le in Rio, considera le como perfectemente inoffensive; ma iste diagnostica es subjecte a caution, nam illo emana de un homine qui veniva de esser nominate grande camerero del dicite rege.

[Ric Berger, «Le Rege del Mundo», in Collection pro Interlingua, 1971]

solidariedade

2010-07-08T10:20:00.002+01:00

Lo que concerne un mus

Un mus mirava per le apertura de su parve casa in le pariete del ferma e videva que le agricola e su sposa aperiva un pacco. "Que alimentos continera le pacco?" Ma le mus esseva devastate in trovar que le contento esseva un trappa pro muses.
Rapidemente facente un retraite strategic al stabulo, ille curreva critante un alarma: "Il ha un trappa-muses in le ferma! Il ha un trappa-muses in le ferma!"
Le gallina cluccava e grattava le solo con su pedes, elevava su capite e diceva al mus: "Sr. Mus, io vos pote dicer que isto es forsan un importante occasion pro vos, ma illo non es de consequentia pro me, io non pote considerar importante pro me un tal cosa."
Le mus, se tornava al porco e le diceva sin minus excitation que anteriormente: "Il ha un trappa-muses in le ferma! Il ha un trappa-muses in le ferma!" Le porco sympathisava con ille ma diceva al mus: "Io lo senti multo, Sr. Mus, ma io pote facer necun cosa. Ma io assecura a vos, Sr. Mus que io vos recordara in mi preces".
Alora le mus se tornava al vacca. Illa diceva "Eheu, Sr. Mus, io es certemente multo triste pro vos, ma vermente isto non me concerne tanto a causa de que io es un vacca e il non ha un trappa-vaccas in le ferma!"
Assi que le mus retornava al casa del ferma, totalmente deprimite. In le mesme nocte le echo de un sono viagiava per le ferma. Le sono esseva como illo quando un trappa-muses trappa su victima. Le sposa del agricola vadeva rapidemente pro vider lo que esseva trappate. In le obscuritate illa non poteva vider que il esseva un parve serpente que explorava per le ferma. Le serpente, de reflexo, surprendite, mordeva le gamba del sposa del agricola.
Le agricola prendeva su sposa al hospital assi tosto como possibile e illa retornava al ferma con un febre. Ora totes sape que le melior remedio pro un febre es le suppa de gallina, assi que le agricola occideva le gallina e faceva suppa pro su sposa.
Ma le maladia del sposa continuava assi que amicos e vicinos veniva visitar la. Pro dar a mangiar a tante visitantes le agricola occideva le porco. Ma le sposa del agricola non se recuperava, e moriva. Si, illa moriva e tantes veniva al servicio funerari que le agricola se videva fortiate provider pro le condolentes. E assi ille occideva le vacca pro haber bastante carne pro tote illes.
Alora, le proxime vice que vos audi que qualcuno ha qualque problema, pensa que illo importara a vos, recordante que quandocunque uno de nos es menaciate, recorda que quando un altere es menaciate forsan vos essera affectate, quando uno es menaciate omne nos curre le risco, per extension.

[Fabula ab un autor anonyme, traducite per Jay Bowks]

anedotas filosóficas

2010-07-06T15:43:00.002+01:00

Le popularitate del qual gaudeva le conto «Candide» se explica gratias al facto que le mentalitate francese habeva facite un salto ab le fanatismo militante que habeva massacrate le huguenotes al hostilitate glacial del encyclopedistas La Metrie, Helvétius, Holbach e Diderot in lor attaccos acerbe contra le religion ancestral. Diderot e d'Alembert propaga le ideas materialistic per le Encyclopedia, que appare in volumines inter 1752 e 1772. Isto es le seculo del ration, que va esser revolutionate per J.-J. Rousseau.

Stimulate del Encyclopedia, Voltaire crea su proprie encyclopedia, Le Dictionario Philosophic, le plus placente e brillante inter su obras, salvo le contos philosophic.

Iste ideas novator incontrava un forte resistentia del parte del classes privilegiate. In Helvetia on ha interdicite in le mesme tempore le libro de Helvétius, In re le Spirito, e Le Virgine de Voltaire. Ha restate celebre le reporto de un magistrato verso le Senato de Basilea: «Io non ha trovate in le tote canton ni Spirito e ni Virgine».

[Toma Macovei, «Le Encyclopedia e le Dictionario Philosophic», in Le Vita Anecdotic del Homines Illustre, 1988, p. 27.]

comunicação internacional

2010-07-05T22:02:00.008+01:00

Un del prime libros que io legeva super le diffusion de interlingua esseva Communication International, per Thomas Breinstrup – le cognoscite redactor de Panorama.
In iste opusculo ille parla del beneficios, pro omnes, de exister un lingua universal, post un breve incursion in le historia lingual del humanitate. Su maniera correcte de scriber e le objectivate con le qual ille describe le actual confusion lingual es un prova del importantia de un tal utensile pro le communication international e, al mesme tempore, un testimonio vive de como on pote communicar sin barrieras per utilisar interlingua.
Ecce un excerpto scribite in un stilo simplice e captivante.

Il non es necessari esser experto pro saper qual avantage il es haber un lingua international, le secunde lingua pro omnes, e quante tempore on sparnia per non usar traductiones tote le tempore.
Usar septe-octo linguas totevia non es juste; qualque nationes e populos es favorisate in iste modo, proque le delegatos ab iste paises ha le lingua official como lingua maternal, e le delegatos ab le altere nationes e paises usa le lingua como secunde lingua, e pro isto illes ha un minus grande cognoscentia de su vocabulario. Le delegato con le lingua como secunde lingua forsan non pote exprimer se in un conversation o discussion proque ille non sape le parolas a usar in le connexion actual. Isto da al persona con le lingua como lingua maternal un avantage grandissime, proque ille alora es le conductor del conversation.
Isto nunquam essera le caso, si on usa le lingua universal, nostre interlingua, proque nulle personas lo usa como lingua maternal - illo al contrario es le secunde lingua pro omne le delegatos, e nulle de istes es favorisate ma pote conversar e discuter sub conditiones identic; ambe partes ha le possibilitate esser le conductor de un parte del conversation, usque le altere assume le position.
Isto va evitar multe discussiones violente re le uso de linguas official, proque le problema non plus existe – omnes usa le secunde lingua, e iste facto facera pace e conditiones pacific a congressos, conferentias, etc., e on ha le tempore pro solver le multe plus importante problemas hodierne, nunc quando omnes comprende le un le alteres directemente.
Assi a congressos e conferentias, ma traductiones de libros anque es un cosa importante.
[...]
On vide qual importante position le traductores ha hodie. Illes es responsabile de diffunder le cognoscentia del altere paises in lor pais natal per traducer manuales, romances, articulos in periodicos, etc., etc.
Ma si on debeva haber un profunde cognoscentia de omne le paises e libros, isto devenirea multo costose – e de plus certo impossibile! Cata libro deberea esser traducite in 3000 differente linguas; Solmente post isto omnes poterea leger de altere paises, lor population, etc.
Alora, como on da le cognoscentia a omnes? Isto sona completemente impossibile!? No, no! Isto certo non es impossibile; isto justo es le causa pro que nos ha interlingua - hic nos pote monstrar le utilitate de un lingua international, mundial e universal. Isto es nostre chance! Multe homines crede que il es impossibile que il existe un tal meravilia de un lingua, comprensibile pro omnes, un lingua per le qual il es possibile contactar homines ab le tote Terra. Ma vos in iste momento vide le clar manifestation que il existe un tal instrumento, que il non solmente es un idea bon o un pensata brillante, ma que il es le realitate - nos ha succedite trovar le solution del problema lingual, le ponte trans le riviera del confusion de linguas – a saper interlingua, le instrumento moderne de communication international. E quando on scribe su libro(s), periodico(s), quaderno(s) in iste lingua, on pote esser secur, que on nunc ha facite su labor international, e que le obra nunc pote esser legite per gente ab un qualcunque pais o nation non importa qual lingua illes ha como lingua maternal. Omnes ha le possibilitate informar se re vostre labor e obra(s); vos ha facite le resultatos universal!
[...]
E quanto plus de homines supporta le diffusion de nostre interlingua, tanto plus nos pote facer pro attinger a nostre scopo, facer omnes usar interlingua como lingua de communication international.

[Thomas Breinstrup, Communication International, 1982, pp. 7-9]

a grande questão

2010-07-04T17:29:00.044+01:00

LE LABYRINTHO DEL LINGUAS
Durante que in le Americas tres linguas (anglese, espaniol e portugese) divide un grande continente, pro Europa le multiplicitate de linguas constitue un ver calamitate. Plus que 120 idiomas (non habente in conto le dialectos) son parlate in le continente europee, del quales 37 ha plus que un million de parlantes.

Iste multiplicitate entrava continuemente le relationes intellectual, artistic e commercial inter le diverse populos e face que le juvenes sacrifica lor annos de juventute per studiar linguas estranier arrivante troppo pauco de illes a maestrar los correctemente in lor formas scripte e parlate.

Pro que le ideas circula inter paises que parla differente linguas es necessari attender le costose traductiones renunciante los, sovente, debite a lor non rentabilitate in le linguas national.

Ecce le graphico mostrante le influentia del major linguas occidental sur le resto del mundo.

Si on reguarda ben pro iste realitate, on potera vider le prime ponte, consistente del principal linguas europee (le sphera anglo-romance), pro attinger un importante numero de personas qui facilemente pote apprender interlingua dum su matrice es formate ab lor hereditage commun.

Le cammino pro arrivar al centro de iste labyrintho lingual esseva discoperite multo tempore retro, benque le varie interesses – economic e lobbyistic – ha impedite (usque ora) le adoption de un lingua pro le communicationes inter le varie institutiones international e, assi, solver iste problema.

Le secunde ponte que on potera construer pro arrivar a tote le mundo, benque un pauco plus complicate, ja ha le bases de su fundation in le russo (un del linguas fonte de interlingua), per un latere, e per le altere latere in le internationalitate de parolas asiatic como karma, tofu o dojo le quales ja ha entrate in tote le lexicos del linguas europee.

Claro que isto es un vision (remote) de lo que probabilemente va occurrer de hic a alicun distante tempore in le eternitate (verso le stato anterior a Babel) e, dunque, (ancora) un utopia... Pro que isto deveni un realitate futur il es necessari que omnes qui vole un mundo plus juste e fraternal practica e diffunde interlingua per le diverse medios disponibile: conferentias, incontros, creation de materiales didactic e ludic, etc., etc.

Il importa sublinear que io defende le studio de(l) linguas national («mi patria es le lingua portugese...») e tamben que in mi opinion il ha cosas plus importante a resolver a nivello international que haber un sol lingua pro tote le humanitate – benque io pensa que le curso natural del historia futur seque in le direction del centro de iste labyrintho in le qual vive le mundo moderne... A cata capite su senso, ma lo que es vermente importante es que, hic et nunc, cata uno supporta e «vive» interlingua de accordo con su ideal...

[Inspirate in un articulo, illustrate e illustrative, per Ric Berger («Le question de un lingua universal») publicate in su Collection pro Interlingua, 1971]

etnonutrição (julho)

2010-07-02T19:22:00.004+01:00

Ecce alicun curiositates super usos e habitos etnonutritional que on sole commemorar in le mense de julio.

In Tomar, le antique capital del cavalleros templar, on celebra cata duo annos durante le prime duo septimanas de iste mense le si-nominate «Festa dos Tabuleiros» (corbettas). Le puncto alte del celebration consiste de un procession ubi juvenas porta «tabuleiros» a lor capites decorate con flores. Le parada se termina con le benediction del panes e altere attractiones folkloric como dansas popular e «touradas». Le pan, un vice benedicte, es guardate pro le veniente anno como medio pro parar maladias.

Le urbe piscatori Pictou, in Nova Scotia, es le sito ubi annualmente occurre le Carneval del Homaros. Iste evento ha loco durante quatro dies in le initio del mense e comenciava in le anno 1934; ultra le degustation de homaros le participantes pote participar in cursas de barcas e altere divertimentos e concursos con homaros, terminante se le festa con ballos e dansas.

Quando in le 14 de julio 1789 le populo de Paris marchava sur le prision «la Bastille» (symbolo del oppressive monarchia francese), illo dava le prime passos pro le fundation del republica. Hodie in le Die del Bastille on commemora le independentia e le revolution francese con paradas militar, foco de artificio e con assatis de alimentos e bibitas.

Le japoneses celebra cata anno durante alicun dies del duo ultime septimanas de julio (in le calendario lunar; in le calendario solar iste evento ha loco in augusto) le Festival «Obon» (o «Bon») – ab le parola japonese pro intense dolor: Urabon-e – periodo in le qual, secundo le tradition buddhista, le spiritos ancestral visita le casas cata estate. Le vivos offere preces al e guarda placias pro le mortos al tabula. In ancian tempores on soleva dansar pro parar le spiritos malefic ultra componer poemas (modernemente substituite per «karaoke») e le juvenas, cognoscite como «maritas Bon», era disputate al lotteria pro esser companiones temporari durante le festivitate.

Inter le seminoles le nove recolta era celebrate con le dansa del mais verde in iste die festive in julio. Traditionalmente le casas era mundate, le foco del focar extinguite e reaccendite ab un foco central (communitari), le homines era purgate e baniate, comenciante alora le «mais verde». Isto era le periodo pro regratiamentos, renovation e pardonos in preparar le comencio del nove anno. Actualmente in ille die feriate le homines jejuna durante 24 horas e il ha un dansa, le dansa del action de gratias pro le messe, e un festa communitari.

[Imagines ab le interrete]

mostrengos

2010-07-01T23:18:00.004+01:00

MONSTROS

-----------------Jonas Negalha

An sera homines les qui prefere
de destruer le humanitate
que de emancipar le gentes?

Homines les qui risca
le toto, lor proprie vita,
a fin que non perder lor lucro?

Homines les qui poterea
fruer le pace, benesser sin odio,
ma desira le dominio del mundo?

Homines qui concupisce
le morte a totos, in loco
de pan e libertate a totos?

[In Cuneate tu es a mi mar, per Sven Collberg, 1975, p. 24]

livros...

2010-06-30T18:53:00.003+01:00

LE LIBROS IN LE ANTIQUITATE

Certe autores mentiona libros grec scribite sur tabulettas de plumbo e sur bandas de corio. Ma isto era certe exceptiones. In un epocha anterior a Herodote, e durante plure seculos post, le libros era scribite supertoto sur le membranas del stirpe de un planta cyperassee analoge al juncos, le papyrus, que cresceva in Egypto, e causava un commercio importante.

Le modo de fabrication del libros sembla haber essite identic in Grecia e in le mundo roman. Bandas de papyrus era molliate e pressate insimul, de maniera a formar folios (plagulae) de qualitates e grandor diverse. Un columna de scriptura era scribite generalmente sur lineas traciate con le regula in le interior de un rectangulo anque traciate, sur un sol latere del folio, pois le folios era jungite insimul con colla.

In le epocha de Pline, on comprava le plus sovente un rolo de folios tote collate. Il non es probabile que obras assi voluminose como iste de Thucydide o Homero ha un vice essite reunite sur un sol rolo, del qual le longor haberea attingite 8,5 metros, ma nos possede papyruses egyptian que ha quasi 45 metros de longor.

[In Collection Pro Interlingua, per Ric Berger, 1971]

... e leituras

2010-06-30T17:55:00.005+01:00

CATA ETATE HA SU MANIERA DE LEGER

In un ancian revista francese, «Le Magasin pittoresque» de justo ante un seculo, del anno 1869, nos ha retrovate un composition representante le differente manieras de leger secundo su etate, reunite in un sol pagina. Excepte le costumes, il sembla que iste maniera no ha multo cambiate. Le natura human es semper le mesme de seculo a seculo.

Le designator in facto representa 5 copulas, del infantia al vetulessa. Presso le infantes obligate de leger proque illes son scholares le filietta sol es inclinate sur su libro a fin de ben studiar su lectiones, con conscientia. Quanto a su fratre sedite vis-a-vis, ille talia un baston, operation plus interessante que le lectura.

In le etage inferior le adolescente ha devenite plus seriose: con ardor ille assimila su libros, durante que le juvena face duo cosas in mesme tempore: tricotar e leger.

In le medial etage, duo adultes son maritate: le matre lassa escappar su libro pro premer su baby, durante que vis-a-vis le patre, oblidante anque su jornal, reguarda son juvene infante con teneressa.

Vinti annos ha de nove passate. Le infantes ha devenite grande, ma lor oculos ha devenite plus debile: le matre sembla esser ora myope. Le patre, qui ha perdite le major parte de su capillos, debe al contrario leger de foras a causa de su presbytia.

Ancora vinti annos de plus: le copula non plus habe le corage de leger longe tempore. Ambes ha abandonate lor lectura pro somnoler coram un foco de camino, al qual illes calenta se.

Iste cinque scenas monstra un observation scrupulosemente exacte: es le vita mesme que es notate fidelmente, sin detalios superflue. On pote mesme remarcar que le simultaneitate de iste scenas non es inventate, nam, olim, in multe familias, un hora special era sovente consecrate al lectura, quam altere horas era consecrate al repastos o al visitas.

Cata membro del familia retirava se in un camera pro leger durante un tote hora.
Iste costume es hodie abandonate; non proque on lege minus que in antea; al contrario on lege multo plus quando on ha tempore, individualmente cata uno a su hora, e principalmente jornales e revistas, minus libros, excepte quando on es in vacantias ubi le jornales non seque semper!

Con justessa on ha nominate le lectura un «conversation con le honeste homines del passate seculos». Ma nostre ancestres ha legate nos duo species de libros: libros distractive como romances e pecias de theatro; e libros de erudition como obras historic e scientific. De isto duo species de lecturas: le placer-lectura e le labor-lectura. Concernente le prime il non es necesse dar consilios: on lege pro su placer, como on vole e quando on vole. Minus phantasial es le labor-lectura super le qual le scriptor francese André Maurois ha scribite le sequente judiciose lineas:

«Le labor-lectura es iste del homine qui, in un libro, cerca tal definite cognoscentias, materias que ille besonia pro appoiar o completar in su spirito un construction del qual ille percipe le grande lineas. Le labor-lectura debe esser facite, excepte si le lector possede un exceptional memoria, con le penna o le graphite in mano.

Il es van de leger si on condemna se a releger le totalitate, cata vice quando on desira revenir a un puncto. Quando io mesme lege un libro de documentario in un labor-lectura, io semper indica sur le prime o sur le ultime pagina alicun parolas indicante le objecto tractate, pois sub cata parola le cifras de paginas continente le passo interessante. Isto dispensa me de releger le libro completemente.»

[In Collection Pro Interlingua, per Ric Berger, 1971]

sabedoria chinesa

2010-06-28T19:20:00.014+01:00

Catto nigre o catto blanc:
si illo pote attrappar le mures,
illo es un bon catto.
Deng Xiaoping

Como le tempore, su fortuna pote cambiar se ante le vespere.

Luu Mengzheng (Dynastia Song)

[In Lingua e Vita, Nº 125, januario/april 2009, p. 8]

provérbios

2010-06-24T05:07:00.005+01:00

In 1971 Ric Berger publicava in le fasciculo «Lecturas Illustrate in Interlingua», de su monumental obra intitulate Collection pro Interlingua, un lista de proverbios traducite ab espaniol per le polaco K. Gebarski. Ecce qui un selection de ille lista:

– Mente san in corpore san. (Mens sana in corpore sano)
– Multe nive in le campos, multe tritico in le granarios.
– Nulle fumo sin foco. (Não há fumo sem fogo)
– Multe sape le ratto, sed plus le catto.
– Nihil es nove sub le sol. (Nihil nove sub sole)
– Natar como un petra. ([Saber] Nadar como um prego]
– Nemo escappa a su destino. (Ninguém escapa ao destino)
– Nemo es propheta in su terra. (Ninguém é profeta na sua terra)
– Non omne veritates son bon a dicer.
– Parolas de sancto e ungues de catto.
– Pro le occasiones nos habe le amicos. (Os amigos são para as ocasiões)
– Can que latra non morde. (Cão que ladra não morde)
– Proponer non es offender. (Perguntar não ofende)
– Qui ben comencia, ben termina.
– Qui ben vole a Petro, non face mal a su can.
– Qui ha bon vicino, ha bon matino.
– Qui toto lo vole, toto lo perde. (Quem tudo quer, tudo perde)
– Riviera profunde pauc ruito face.
– Saper (voler) es poter.
– Sin officio, sin beneficio.
– Si io pensa, ergo io existe. (Cogito, ergo sum)
– Omne cosas a lor tempore.
– Travaliar pro le amor del arte. (Trabalhar por amor à camisola)
– Un mal trahe altere mal. (Um mal nunca vem só)
– Non canta victoria ante le tempore. (Não [se deve] cantar vitória antes do tempo)
– Non comprender ni un jota. (Não perceber patavina)
– Non existe regula sin exception. (Não há regra sem excepção)
– Oculo pro oculo e dente pro dente. (Olho por olho, dente por dente)
– Parolas sin obra, guitarra sin cordas.
– Can non mangia can.
– Can latrator, pauc morditor. (Cão que ladra não morde)
– Qui multo parla, pauco face.
– Si tu vole le pace prepara te pro le guerra.
– Toto es bon a su tempore.
– Un amico vetule vale cento nove (amicos).
– Un die da le alimento pro tote le anno.
– April frigide, multe pan e pauc vino.
– A cata capite su senso. (A cada cabeça sua sentença)
– A Cesar ce que appertine a Cesar. (A César o que é de César)
– Augusto e septembre non dura semper.
– A grande riviera, grande ponte.
– Aqua passate non move molino. (Águas passadas não movem moinhos)
– Le arbore se face cognoscer per su fructos, e le homine per su obras.
– Al fin se canta le victoria.
– Ben ride qui ride le ultime. (O último a rir é quem ri melhor)
– Cata uno con su gusto.
– Cambiar su opinion como su camisa. (Mudar de opinião como quem muda de camisa)
– Mangiar pro viver, e non viver pro mangiar. (Comer para viver, e não viver para comer)
– Per patientia toto se vince.
– Contra gustos non es a disputar. ([Cores e] Gostos não se discutem)
– Dar tempore al tempore. (Dar tempo ao tempo)
– De tal arbore tal fructo. (A árvore vê-se pelo fruto)
– Ubi entra le sol non entra le medico. (Onde entra o sol não entra o médico)
– Duo capites son melior que un. (Duas cabeças pensam melhor do que uma)
– Dur es (le) lege, sed es lege. (Dura lex sed lex)
– Le amor es cec. (O amor é cego)
– Le fin corona le obra.
– Le catto miaulator non es bon chassator.
– Le justo paga pro le peccator. (O justo paga pelo pecador)
– Qui non ha amicos, time le inimicos.
– Qui pauco dormi, multo apprende.
– Le silentio es eloquente.
– Le tempore cura toto. (O tempo cura tudo)
– Le travalio non pesa.
– Le sapiente in su patria es como le auro occulte in le mina.
– Favor per favor se paga.
– Facer de un musca un elephante.
– Le bon obra apporta honor al maestro.
– Le oculos son le speculo del anima. (Os olhos são o espelho da alma)
– Le necessitate face le maestro.
– Le nocte es bon consiliero. (A noite é boa conselheira)
– Le sanitate veni ante toto.
– Le arbores impedi vider le bosco. (Ver a árvore e não a floresta)
– Le extremos se tocca. (Os extremos tocam-se)
– Le factos son eloquente. (Os factos falam por si)
– Plus facer e minus dicer.
– Plus vale prevenir que curar. (Mais vale prevenir do que remediar)

homografia

2010-06-22T21:31:00.002+01:00

Quando io comenciava a studiar/apprender interlingua io legeva multe parolas scribite como illos se scribe in portugese. Parolas como «amar» («amor»), «sol», «calor», «casa», «mar», «poesia», «morte», «viver», etc., me faceva crear un parve lista pro le practica poetic... Totevia, le lista augmentava e alora io arrivava a extraher circa 7500 parolas ab un lista de circa de 60000 que son scribite exactemente del mesme maniera e in portugese e in interlingua.

Es ille lista que vos pote discargar qui.

tabacos

2010-06-18T06:51:00.003+01:00

Le genealogia del tabaco es tripartite. On distingue tabaco a masticar, tabaco a prisar, e tabaco a fumar. Le tres non es intercambiabile. Tabaco a masticar non se prisa e non se fuma. Tabaco a prisar non se mastica e non se fuma. Tabaco a fumar non se mastica e non se prisa. Tabaco a masticar entra per le bucca e exi per le bucca. Tabaco a prisar entra per le naso e exi per le naso. Tabaco a fumar non entra e non exi. Illo arde, e su fuma entra normalmente per le bucca, occasionalmente per le naso, accidentalmente per le oculos, e nunquam per le aures. Le fumo exi o per le bucca o per le naso, nunquam per le oculos, e nunquamissimo per le aures.

Tabaco a fumar se fuma in tres distincte formas: Le forma de tabaco a pipa, le forma de cigarros, e le forma de cigarrettas. Le ancian grecos e romanos fumava ni pipas, ni cigarros, ni cigarrettas, e proque omne nostre vitios ha lor origine in le antiquitate classic, il seque que fumar non es un vitio.

Le indianos de America fumava pipas quando Columbo arrivava. Il non es cognoscite si Columbo mesme acceptava iste costume indian, sed le resto del ancian mundo lo faceva promptemente. On debe notar que le processo de assimilation del habitude de fumar pipas esseva facilitate per le facto que pipas jam existeva. Pipas in le sensos de tubos e de flautas esseva ancianissime. On habeva usate los pro sufflar e pro suger depost multe seculos. Nunc on provideva los de parve capites que functionava como parve furnos, e pauc decennios plus tarde le arte del fumisuction pareva ancian, natural, e venerabile. Le pipa a fumar pareva un proprietate intime e traditional de nostre cultura, exactemente como il pare traditional e natural que omne fumator de pipa individual reguarda e tracta su pipas personal con calor, amor, e mesmo passion.

Le cigarro es un filio illegitime del pipa. De facto, il es multo probabile que le parola indian ab que le espanioles disveloppava le termino 'cigarro' significava 'utensile pro fumar', i.e. 'pipa'. Si isto es correcte, on debe supponer que le prime cigarro esseva facite per un pietose indiano qui habeva perdite su pipa. Le cigarro esseva un locotenente temporari del pipa. Iste facto, il es ver, es passatissime. Le cigarro moderne ha succedite a velar su dubitose origines sub un masca de dignitate e mesmo de arrogantia quasi aristocratic, e revelar su antecedentes sordide es forsan non minus maligne que traciar le historias de multes del plus respectate familias de nostre societate.

Le cigarretta, secundo su nomine, esserea un parve cigarro. Isto es absolutemente incorrecte. Le cigarretta non es un filia del cigarro. Le cigarretta es un soror del cigarro, proque de facto le cigarretta es un secunde prole illegitime del pipa. Su anno de nascentia es 1799. Soldatos turc, habente defendite heroicamente le citate de Acca contra le attaccos napoleonic, se trovava in un situation tragicamente desperate quando un balla francese destrueva lor gigante pipa communal. Un de illes monstrava alora le inventivitate de su racia. Trovante se sin pipa sed con tabaco e con pecias de papiro de India (que esseva usate pro inveloppar pulvere ante su insertion in le cannones), iste bon turco tornava (e fumava) le prime cigarretta del mundo.

Il es difficilissime determinar le exacte natura del sentimentos que le pipa ha verso su duo descendentes illegitime. Ille sentimentos es probabilemente un mixtura de senso de responsabilitate parental con un profundissime vergonia. In le presentia de un cigarro e plus ancora de un cigarretta nulle pipa pote sentir se completemente ingenue e seren. Del altere latere, le attitude de cigarros e cigarrettas verso lor progenitor es clarmente un attitude de arrogantia e manco de respecto. Iste regrettabile facto es plus que evidente a quicunque ha unquam habite le opportunitate de assister a un del rar occasiones ubi pipa, cigarro e cigarretta se monstra insimul in publico. Il es probabilemente innecessari signalar que le relationes hic sub consideration concerne exclusivemente le objectos fumate e non le personas fumante, sed pro evitar omne possibilitate de miscomprension io desira observar que lo que es ver pro le relationes inter pipa, cigarro, e cigarretta non vale del toto pro le relationes inter Stalin, Churchill, e Roosevelt.

Finalmente alicun remarcas es requirite in re le triste relationes inter cigarro e cigarretta. Il se tracta hic de un profunde hostilitate. Il es ver, le cigarro succede a investir su ver sentimentos de un certe grado de decorum e reticentia, sed le cigarretta non pare creder que il vale le pena velar su nude disdigno e mesmo odio pro su fratre primogenite, le cigarro. Il es possibile que il es injuste facer le cigarretta responsabile pro su comportamento. Illo es le producto accidental de un union clandestin in tempores de guerra inter le nobile racias del tabaco e del papiro, e ben que illa ha hereditate omne le vitios de ambe su parentes, illa ha perdite le majoritate de lor virtutes.

Hybrida de nascentia, le cigaretta possede nulle senso de honor e entra correspondentemente in omne genere de relationes promiscue con omne genere de entitates vulgar como - horribile a dicer - menthol e filtros de cellulose con vinti milles aperturas. Le plus recente escappada del cigarretta es que illa se presenta con aroma de chocolate.

In summa, le sol valor de cigarrettas es que on pote poner los in su pipa.

[Alexander Gode, Tabaco]

iberidiotismo

2010-06-08T15:23:00.003+01:00

Post mi participation in le conferentia tenite a Kircheimbolanden (07.2009) appareva in le aere le idea secundo le qual il irea haber un association o union iberic pro interlingua. Nunquam officialmente nemo me ha demandate si io era o non de accordo con isto e/o si io pensava facer parte de illo. Ben, in veritate e nonobstante io plus tosto esser a favor de un union/association lusophone (como io lo habeva scribite in le comencio de iste blog alicun menses retro) io non me importarea de esser un del elementos del union iberic...

Totevia, post le ultime disveloppamentos in le campo del si-nominate «iberismo», un aberration psycho-historic del «Velhos do Restelo» iberic – que associa le idea que illes defende con/a interlingua –, mi position official es prendite e hic communicate per le prime vice: io non va integrar un tal union/association pro evitar que mi nomine sia connotate con ille ideologia aberrante a omne le ver portugeses («de coração e raça») – idea que io, obviemente, non supporta del toto...

vozes

2010-06-06T18:55:00.005+01:00

Le ultime edition del magazine nederlandese Voce de Interlingua ha essite recentemente publicate. In illo veni includite, i.a., mi prime conto scribite in interlingua. Illo es intitulate «Le juvene architecto» e es un relectura actual del mytho babelic; ecce su comencio:

Il habeva un juvene qui voleva esser architecto. Su desiro era construer un turre si alte que illo ultrapassarea tote le alteres que ha essite construite ab le antiquitate. Iste juvene, Villan Suoi de su nomine, studiava le rudimentos del arte per leger le obra de un grande maestro qui, con su rigor, maestria e effortio construeva un turre magistral que omnes voleva copiar.

Vole ben leger le integre version per cliccar hic.

como diz?...

2010-06-06T17:25:00.000+01:00

Algumas expressões correntes retrovertidas para interlíngua.

Foi tudo em vão.
Toto ha essite in van.

Isto não me agrada nada.
Isto non me place del toto.

Isto é uma necessidade urgente.
Isto es un necessitate imperiose.

Não se escapa ao destino.
On non escappa al destino.

Ele é muito exigente.
Ille es multo exigente.

Ela é a primeira da lista de concorrentes/candidatos.
Illa es le numero un del lista de candidatos.

O programa foi completamente alterado.
Le programma ha essite totalmente cambiate.

(Eu) Vejo isso todos os dias.
Io lo vide tote le dies.

Elas são muito poupadas.
Illas son multo economic.

Isto revoluciona a vida dos humanos.
Isto revolutiona le vita del homines.

Ele teve que se adaptar completamente ao seu novo emprego.
Ille debeva adaptar se totalmente a su nove empleo.

(Tu) Complicas as questões mais simples.
Tu complica le questiones le plus simple.

Ele permaneceu em (sua) casa.
Ille ha restate in su casa.

Mantemos sempre as marcas das nossas origens.
Nos guarda sempre le marca de nostre origine.

Ele ilude-se.
Ille se face illusiones.

Não se deve exagerar.
On non debe exaggerar.

Calar é consentir. (Quem cala consente.)
Tacer equivale a consentir.

lexicographus maximus

2010-05-27T12:06:00.006+01:00

Iste mense es fertile in anniversarios de personas qui labora al inricchimento de interlingua. Post le commemoration del anniversario de dr. Ingvar Stenström (qualque dies retro), hodie es le die del 83^tie anniversario del plus grande lexicographo de interlingua: Piet Cleij. Iste «titan», vigorose e infatigabile, es un dictionarista unic in le historia del lexicographia de interlingua e su proficiente contributiones se ha revelate obras de referentia obligatori pro omnes qui vole esser actualisate in le campo lexical del lingua.

Benque le IED jam contineva satis de vocabulario pro le communication quotidian, con le obras de dr. Piet Cleij (Listas supplementari, dictionario interlingua-nederlandese e nederlandese-interlingua, dictionario francese-interlingua, etc.) le corpus lexical de interlingua attinge su maxime grandor al fornir a interlingua (e a su utilisatores) un vocabulario que permitte transcender le uso currente del lingua e arrivar a un dominio plus specific e al mesmo tempore variate de conceptos e expressiones que alteremente serea solmente attingibile a un parve numero de personas. Iste labor colossal, facite con erudition e maestria, va remaner un indelibile marca in le tempore e in le templo de interlingua e es, al mesme tempore, un solide e inspiratori exemplo pro le veniente generationes.

Gratias, Dr. Piet, pro vostre enorme contribution, i.a., al ampliation del vocabulario de interlingua e nos spera poter contar con vostre compania ancora durante multe annos. Congratulationes!

[Lege su biographia per cliccar hic]

a inépcia de sísifo

2010-05-25T21:06:00.010+01:00

Post le ultime disveloppamentos in le «feria del vanitates» del chaotic festival promovite per alicun veteranos del si-appellate interlinguistica in foros de discussion io scribeva qualque commentarios dirigite a nemo in particular ma super toto centrate in le ruito que on sole facer se in torno de questiones que nonobstante poter esser importante non son totevia ben pensate e presentate. Io non los va hic transcriber per respecto a ille personas qui da parte de su tempore al «causa» e que pensa que lo que illes face es lo melior pro interlingua – sovente, e nonobstante lor effortio in le divulgation de interlingua, illes continua a repeter ad infinitum le errores hereditate ab le predecessores. Super le question del «errare» io jam parlava profusemente in un altere loco e, dunque, io non va hic repeter lo...

Il pare que tote le mundo vole esser original per avantiar con theorias super le «interlingua ideal»; ben, omnes son libere de pensar e presentar lor ideas super le punctos que les pare non esser de accordo con le «theoria original»... Interlingua non es un lingua perfecte (esque il habera un tal post Babel?) e, dunque, illo necessita esser meliorate e adaptate al circumstantias del tempore presente con le oculos perscrutante le futuro. Lo que es mal, in mi opinion, es que multes insensatemente non audi que illes ipse, intellectualmente instabile e psychologicamente orgoliose de lor putative contributiones; tosto o tarde illes essera ponite a prova e lor ignorantia sur le leges que rege le universo (e le vita) les trainara pro le abysmo del confusion: le subjecto, judicante esser le plus forte, avantia con vanitate e orgolio e non vide le evidente signales del periculo que le attende...

Pro arrivar a un theoria consistente il es necessari discernimento e non oblidar jammais que le pensamento debe esser le substrato del acto; como insenia le famose aphorismo aristotelic «ducer su proprie pensamentos es lo que existe de plus difficile». Post iste digression que pretende ante toto esser un reflexion pro illes qui non arriva a discerner e a intuer le fortias e le limites que les circumvolve, cata uno potera, per le cognoscimento de se ipse e per le luciditate, attinger le cammino que duce a su centro e al revelation de su intime natura... ma si uno non sape ubi ille va... alora – como diceva Seneca – nulle vento le essera favorabile.

[Imagine: archivo personal]

interlinguarejar

2010-05-19T09:49:00.011+01:00

Hodie es le die del 82^nde anniversario de prof. Ingvar Stenström, un del plus active personas durante le ultime cinquanta annos al diffusion de interlingua.

Io cognosceva iste extraordinari homine, affabile e communicative, durante le conferentia international tenite in Germania le passate anno. Quando nos nos incontrava le prime vice ille esseva gaudiose de trovar portugeses in un conferentia per le prime vice. Nos non multo ha parlate ma io memora que durante un del intervallos ille diceva: «Vos lusophonos parla interlingua bellemente... e nos spera que vos essera le personas qui va integrar le historia como 'illes qui va facer le introduction de interlingua in le scholas de Portugal'. Vostre lingua certo es belle, ma... interlingua es plus facile...».

Iste apostolo del «belle lingua» («un 'grande cannon' in le mundo de interlingua», como dice Erik Enfors) non perde su grande enthusiasmo pro le promotion de interlingua, «malgrado» su avantiate etate e su problemas ophthalmologic.

Congratulationes, magistro Ingvar, e face un effortio pro star con nos in le proxime conferentia international!...

[Vide hic le articulo super Ingvar Stenström que Erik Enfors scribeva in Wikipedia]

palavras...

2010-05-17T17:48:00.031+01:00

Quem não vê bem uma palavra, não pode ver bem uma alma.
Qui non vide ben un parola non pote ben vider un anima.
Fernando Pessoa

Si nos parti ab le affirmation del poeta alora on potera dicer que le lingua(ge) es un trinitate que consiste de un anima – le parola –, un spirito – le message que illo transmitte – e un corpore – su pronunciation e/o scriptura.

O ser humano inventou a linguagem para satisfazer a sua profunda necessidade de se queixar.
Le esser human inventava le linguage pro satisfacer su profunde necessitate de lamentar se. ---Lily Tomlin

As pessoas que falam muito mentem sempre, porque acabam esgotando seu estoque de verdades.
Le gentes qui parla multo menti sempre proque illes fini pro exhaurir lor stock de veritates. ---Millôr Fernandes

As palavras são pequenas formas no maravilhoso caos que é o mundo. Formas que focalizam e prendem idéias, que afiam os pensamentos, que conseguem pintar aquarelas de percepção.
Le parolas son parve formas in le meraviliose chaos que es le mundo. Formas que foca e attrappa ideas, que acutia le pensamentos, que conseque picturar aquarellas de perception. ---Diane Ackerman

A palavra Futuro é uma palavra em decadência.
Le parola «futuro» es un parola decadente. ---Octavio Paz

As palavras verdadeiras não são agradáveis, e as agradáveis não são verdadeiras.
Le parolas ver non son agradabile e le agradabile non son ver. --- Lao-Tsé

Opinião pública é o que as pessoas acreditam que as outras pessoas pensam.
Opinion public es lo que le gentes crede que le altere personas pensa.

Alfred Austin

Tudo já foi dito uma vez, mas como ninguém escuta é preciso dizer de novo.
Toto jam esseva dicite un vice ma como nemo (lo) ascolta il es necessari dicer (lo) de novo. ---André Gide

A palavra é metade de quem a pronuncia e metade de quem a ouve.
Le parola es medietate de ille qui lo pronuncia e mediate de ille qui lo ascolta. --- Michel Montaigne

Uma frase inteligente não prova nada.
Un phrase intelligente prova nihil. ---Voltaire

As palavras, como as abelhas, têm mel e ferrão.
Le parolas, como le apes, ha melle e aculeo. ---Provérbio Suiço

As palavras podem ferir mais do que os punhais; e o tom,
mais que as palavras.
Le parolas pote ferir plus que pugnales e lor tono plus que illos
ipse. --- Frederico da Prússia

[Citationes in portugese ab Wikiquote]

dia da latinidade

2010-05-15T13:40:00.008+01:00

Comemora-se hoje o dia da latinidade, instituído a 15 de Maio de 1954, aquando da criação da União Latina (UL).
No sítio oficial da UL é dito que a data «marca o início de um período ao longo do qual os países latinos estabeleceram mecanismos permitindo preservar a riqueza cultural do mundo latino, dos quais são herdeiros, para melhor encarar o futuro.» Bem, se se percorrer o sítio, chega-se facilmente à conclusão de que as manifestações levadas a efeito até agora (ainda que positivas) não passaram de sol de pouca dura – o que levanta a questão: qual a causa que levou a que «os governos, os organismos internacionais e as organizações não governamentais que partilham os valores da latinidade» não prosseguissem esse aprofundamento intercultural...
Embora nestes últimos anos se vivam tempos difíceis (que sempre o foram para «os mesmos», seguindo a leitura histórica), penso que a causa dessa letargia não se deve a fatores económicos, mas antes culturais, com origem na diferença (e tentativa hegemónica) linguística de cada um dos países de onde irradia uma língua materna.
A solução, «claro estaria», seria interlíngua, a única língua que poderá estabelecer a ponte (sem fronteiras geográficas e sem barreiras culturais) entre todas as nações da esfera de influência latina, e mais além...
Será que (ainda) ninguém vê isso?

o dono dos ovos

2010-05-12T17:06:00.019+01:00

Como occurre normalmente le abonatos de Panorama ha accesso a materiales extra, le quales on pote discargar ab le sito del UMI. Ma iste vice le extra es «super»... Le UMI (gratias, Thomas!) nos offere le prime numero (del nove serie, julio 1964) del introvabile e excellente revista «Currero» con textos scribite per illustre personalitates como Stefano Bakonyi, Alexander Gode, e alteros.

Ecce infra un conto (Consulta le gallo) ab Gode, con su inconfundibile stilo, non presente in le duos librettos publicate per le Servicio de Libros UMI.
__________________________________
«Consulta le gallo», dice le proverbio. «Consulta le gallo.»
Quando le vacca parturi vitellos bicephale, quando le puteo se desicca, consulta le gallo...
Qual gallo?
Evidentemente, le gallo al puncta del campanil. Ille es ancian, e ergo ille es sage.
Quando le apes essama irretrovabilemente, quando un peste infesta le recolta, consulta le gallo al puncta del campanil.
***
«Pf—f», face le gallina. «Le gallo, eh? Qui es plus stupide que le gallo? Dice me lo, qui es plus stupide? Ille non sape nihil de nullo. Su naso indica le direction del vento, e ecce lo que ille appella contemplar le cosas del futuro. Un belle specie de prophetia: Resultato del facto que su cauda se torna, nolente-volente, a ubi le vento se origina. Si ancora ille habeva un oculo in su cauda. Pf—f...
Securo, le cauda mie etiam se occupa del origine del cosas, sed in le processo illo produce ovos, belle e grande ovos... a vices con duo jalnes.»

«Gallina», clama un voce admonitori, le voce del gallo... non del gallo al puncta del campanil sed de ille al summitate del stercore.
«Si, mi amor», murmura le gallina. «Si, mi amor.»
***
Il pare que le gallo al summitate del stercore es plus potente que ille al puncta del campanil... al minus in le oculos del gallina qui produce ovos. Sed que, de facto, es le differentia inter le duo? Le un se torna pro obedir le vento; le altere se torna pro trovar vermes. Le un es coperite de bronze de auro e plus tarde de rubigine ; le altere es coperite de plumas e plus tarde de nihil. Le un es metallic; le altere es carnal. . . Quicunque prefere metallo coperite de rubigine, prefere le un. Quicunque ama melio carne coperite de plumas, ama le altere. De gustos on non pote disputar. Objectivemente le differentia importa pauco.

«Consulta le gallo» es un bon proverbio. Tamen, si tu es un gallina, il es forsan recommendabile specificar: «Consulta le gallo al summitate del stercore.»

[Alexander Gode, in Currero, 1, 1964, pp. 15-16]

lexicografia

2010-05-10T23:08:00.012+01:00

Pro illes qui ama le antiquitates ecce un del prime obras del lexicographia de interlingua. In effecto iste dictionario es le pionero del dictionarios anglese/interlingua.
Post le publication del duo obras fundamental de interlingua (le IED e le IG) in 1951, Woodruff Bryne per vider le necessitate de un utensile pro communication international plus ample editava iste dictionario como un medio practic pro personas del area anglophone interessate in melio cognoscer le vocabulario basic e utilitari de interlingua. Illo consiste de 6800 entratas, alicun del quales corresponde a terminos non presente in le IED.
Durante le realisation del obra, publicate per Storm Publishers in 1958, W. Bryne habeva valorose suggestiones ab A. Gode, Eric A. Lefèbvre e André Schild.
[Le exemplar que io comprava qualque septimanas retro es cartonate (artisanal) e pertineva a Nevada State Library, SUA.]

perdoa...

2010-05-08T18:38:00.019+01:00

perdoa meu canto

Perdoa meu canto
humilde e imperfeito.
Assim ele sai
da fonte do peito.

Perdoa meu canto,
não canto melhor,
mas sempre cantei
meu canto de cor.

Não bebo meu canto
em fontes alheias,
porque ele me escorre
do sangue das veias.

Mereces, meu povo,--------Lendo Negalha não posso conter a emoção.
um canto mais forte,-------Nos seus versos há tanta beleza, gracilidade
que nunca se cale-----------e profundo humanismo, que o leitor estará
nem mesmo na morte.-----bem mais contente com eles do que o
--------------------------------próprio autor. Um futuro grande poeta,
Um poeta virá--------------muito conhecido e famoso. Confesso ver nos
com fogo no peito----------seus versos uma demonstração de um
que te há-de cantar--------vigoroso talento. Belo estilo, tão digno da
um canto perfeito.---------língua de Camões.
---------------------------------
Perdoa meu canto,--------Tenho uma profunda fé no seu labor poético,
não sou esse poeta.--------tão bem iniciado.
Meu sonho é tão grande----------------Prof. Zdenek Hampejs (Praga)
e a voz incompleta.

Mereces, meu povo,
um canto fecundo
que brote da terra
e alastre no mundo.

Não posso cantar
um canto mais forte,
que nunca se apague
nem mesmo na morte.

[Jonas Negalha, in Ibéria • Anistia • Revolução, pp. 11-12]

que dia?

2010-05-05T22:22:00.001+01:00

Ouvi na televisão que hoje é o «Dia da Língua Portuguesa e da Cultura da CPLP», como poderá ver aqui, mas o que me intriga é o que Portal da Língua Portuguesa passou pela data como cão por vinha vindimada (aqui).

Mas já não havia um dia da Língua Portuguesa? (aqui)

Bem, nunca é demais... «tá» bem!

in memoriam k. wilgenhof

2010-05-04T16:56:00.018+01:00

Le passate anno lassava le plano terrestre le plus grande experto del IED. Iste multifaciettate intellectual esseva tamben un poeta (vide le poemas infra), traductor e prosator, ultra haber essite un prominente capacitate lingual de interlingua, del qual il diceva que su principal valor es le valor linguistico-educative.
Su importantissime labor – al qual troppo pauco de studiose personas presta(va) le debite attention – va remaner como petra angular del futur studios interlinguistic a causa de su conspicue e pertinente observationes.

Un mense retro io inviava a plure personas Annotationes al margine del «Sancte Libro», elaborate super le inseniamentos que Karel Wilgenhof ha lassate in su opusculo Qualque observationes lexical pro usatores de Interlingua e in particular del Interlingua-English Dictionary de IALA. Hodie, per commemorar iste data io lo revideva e lo publicava hic pro omne le interessatos.
___________________________________________________
--------------------Defensa non necesse

----------Que vole facer un poeta in interlingua,
----------utensile certo de utilitate immense?
----------Il pote placer nunc a nemo, si iste lingua
----------ha rimas e metros in versos e strophes extense.

----------Poeta, declina tu via e non continua,
----------assi on exhorta, poemas non es jam necesse,
----------procrea disdigno, on dice; e on insinua
----------que illos importa a pena pro su interesse

----------private; e ille se senti como un convicto,
----------qui sape: poemas simila le herbas e flores,
----------crescente con nulle consento del cec directores.

----------Habente non ulle appello contra le verdicto
----------es isto le opinion de Carolo Salicto:
----------videntes recipe lor vive secrete colores.

[Carolo Salicto, Volo Asymptotic, p. 10]
___________________________________________________
Memorias

Ab mi loco de labor per le fenestra
io videva le plana vacue
deforestate pro nove besonios
nunc establite e reestablite
olim loco de jocos juvenil.
Ubi esseva le plana?
Ubi esseva le fenestra?

[Salicto, Notas Mixte, f. 88r.]

RIA - emissão 21

2010-05-03T20:18:00.005+01:00

Acaba de ser lançada a vigésima primeira emissão de Rádio Interlíngua. Aí poderá ficar ao corrente das últimas novidades, trazidas por Thomas Breinstrup, redactor da revista Panorama, e pelo redactor Péter Kovács; poderá, ainda, escutar Martijn Dekker a falar de literatura, para além do magnífico som da guitarra de Jeff Wahl. Para ouvir, clique aqui.

citações e aforismos

2010-04-28T19:42:00.012+01:00

Recebi hoje de Mr. Brian Sexton, secretário da Sociedade Britânica de Interlíngua, a segunda e última edição da sua obra Citationes e Aphorismos. Esta nova edição foi revista e aumentada, contendo agora 142 entradas; a tradução de pensadores como Horácio, Marx, Jean-Paul Sartre ou Zamenhof, para além de oito citações suas, é bem elaborada e a escrita revela o seu estilo característico – o estilo de um veterano que cultiva interlíngua há mais de cinquenta anos.
Quem gostar deste tipo de leitura tem aqui um boa oportunidade de ler interlíngua ao seu mais alto nível estilístico, para além de gozo que daí pode retirar ao ler os ensinamentos intemporais que compõem este opúsculo. Em Fevereiro eu já havia começado a transcrever algumas citações e aforismos; eis aqui mais alguns exemplos:

– Le patriotas parla sempre de morir pro le patria, e non jammais de occider pro le patria. (Bertrand Russel)
– Le violentia es infectiose: assi anque es le pace. (B.C. Sexton)
– Que es le proprietate? Le proprietate es le furto. (Proudhon)
– Un multitude de viros constitue solmente un campamento; il ha le necessitate de un femina pro facer un focar. (Dicto chinese)

luís cília canta jonas negalha

2010-04-24T15:38:00.008+01:00

Em 1964 Luís Cília, então no exílio em Paris, recebeu de alguém um livro de Jonas Negalha. Leu-o e gostou, tendo escolhido 3 poemas para musicar. Poderá ver e ouvir aqui a interpretação de um deles – intitulado «A Bola» – durante um comentário que passou na televisão francesa em 1966.

A Bola

Rola
Sangrenta
Uma Bola
No chão de Angola.
O dia
Vai alto
Brilha
O Sol
Na Poeira
Incendiada.
Soldados
Jogam
Futebol
Com a bola
Que pula
Sangrando
No chão
De Angola.
Ninguém
Distingue
Na bola
Ensopada
Na areia
Empastada
Na erva
Que gira
No solo
A cabeça
De um negro
Sangrando
Que rola
No chão
De Angola.

livres...

2010-04-23T06:11:00.006+01:00

Hoje comemora-se o Dia do Livro, esse companheiro inseparável das boas e más horas de sono e de vigília. A natureza é um livro aberto — dizia o sábio; no entanto, para o conseguir ler é preciso saber decifrar os seus sinais...

Para celebrar a data, alguns citações de cor:

Uma casa sem livros é como um corpo sem alma. (Cícero)

Quando tenho algum dinheiro, compro livros; depois, se sobrar, então compro comida e roupa. (Erasmo)

Uma existência com livros será sempre uma travessia menos solitária. (J. Pereira Coutinho)

[Imagem retirada aqui]

longos dias...

2010-04-20T19:19:00.012+01:00

O dia mais curto

Será o mais curto dos dias,
não terá vinte e quatro horas,
talvez dure
apenas uns minutos.

Será um arco-íris
terrível,
muitas cores explodindo
em cogumelos de nuvens,
muito fogo
muito vento
e por fim
nevoeiro
cinza fria.

--------Depois não haverá dia,
--------não haverá noite
--------não haverá tempo...
___________________________________________________
Este é o primeiro poema do livro de Jonas Negalha, intitulado O Dia Mais Curto, publicado em Guarulhos em 1972. É composto por 36 páginas datilografadas, contendo, as últimas nove, opiniões de escritores e intelectuais como Bertrand Russel, Fernando Namora, Reis Brasil e Sérgio Millet, só para citar quatro dos mais conhecidos.

Os poemas foram escritos entre 1965 e 1966 e já nessa altura o grande poeta-filósofo chamava a atenção para a problemática da poluição e dos maus tratos que o primata-mor («somos animais carnívoros a devorar os mais fracos») vem inflingindo à sua casa, em nome do progresso... sabe-se lá de quê!

[Os meus agradecimentos a D. Vera Lucia Janela, diretora da Divisão de Bibliotecas do Centro Cultural São Paulo, pela amabilidade que teve em transcrever o poema e, sobretudo, pelo envio deste magnífico livro que todos os governos do mundo deveriam ler, segundo a exortação de Roberta Goldstein]

verdade?!

2010-04-14T09:37:00.009+01:00

BAC(CH)O

vinho que embriaga
e alegra o coração
onde está a verdade?
_____________
vino que inebria
e allegra le corde
ubi es le veritate?

[Quadro de E. Burne-Jones]

em roma sê... tu mesmo

2010-04-12T12:01:00.015+01:00

A ROMA

In un recente sonio io esseva a Roma (capital de Italia; un million sex centos novanta-cinque milles quatro centos septanta-septe habitantes).
"Quando a Roma," io diceva a me, "Face como tu vide facer le romanos."
Io mangiava pizzas sed notava que illos non approfundava mi appreciation del arte.
"Il es necessari," io diceva a me, "modificar le proverbio. Essaya nos isto: Quando a Roma, face como tu vide facer le americanos."
Io masticava gumma. Masticar gumma es un processo sempiterne... Io notava que illo non approfundava mi appreciation del arte, e io exsputava mi gumma.
"Hupla. Excusa me, per favor. Excusa me," io diceva inclinante me profundemente ante le plus belle statua que io habeva unquam vidite.
"Non del toto. Culpa mie. Io non haberea debite penetrar vostre sonio," diceva le statua, effortiante se in van a essugar le gumma ex su oculo sinistre.
"O Roma," cantava io, sequente un inspiration subitanee. "O Roma, belle e grande centro del universo..."
"Gratias," diceva un voce. "Mille gratias. Vostre canto es plus dulce que vostre gumma. Sed io non es Roma, e Roma non es io."
"Non importa," diceva io. "Tu es belle e grande. Tu es le centro del universo, O Roma..."
"Io non es Roma, e Roma non es io," repeteva le voce. "Roma es in vostre sonio, insimul con pizza e gumma."
"Como pote Roma esser in mi sonio?" demandava io.
"Como pote Roma esser in mi sonio, si io in mi sonio es in Roma?"
"Pensa," diceva le voce.
Io pensava, e io diceva, "Forsan isto es un sonio intra un sonio in un sonio. Sed alora, per eveliar me ex un sonio io va eveliar me a in un sonio."
"Si," diceva le voce. "Sed pizza e gumma non se evelia. Illos remane real."

Leitura de Josu Lavin, deste e de outros contos de Gode, aqui.

[Alexander Gode, in Un dozena de breve contos, 1975, pp. 8-9]

esfinge

2010-04-09T09:16:00.006+01:00

A continuidade, ou seja, a unidade do humano com o animal e toda a restante natureza, portanto a do microcosmo com o macrocosmo, é expressa pela misteriosa e enigmática Esfinge, pelos centauros, por Artémis de Éfeso com diversas formas animais dispostas sob os seus inúmeros seios, tal como pelos corpos humanos egípcios com cabeças animais, e e pela Gawesa indiana, e, finalmente, pelos touros e leões de Nínive com cabeças humanas, que recordam o avatar como homem-leão.

[Arthur Schopenhauer, in Aforismos, 1998, p. 106-07]

momentos de meditação

2010-04-05T10:08:00.008+01:00

MOMENTO DE MEDITATION

In alicun strata
un infante face bullas de sapon;
con un sufflo nasce le globo transparente,
un sufflo del vento extingue lo in le aere.

Illo ha existite solo pauc secundas...
E io pensa in le vita sur le terra,
talmente ephemeric inter le eternitate del mundos:
heri le matino prehistoric,
deman un deserto como le luna...

[Jonas Negalha, in Le Naufragio, 1975, p. 5]

flores p'ra poetas

2010-04-01T17:10:00.004+01:00

clique acima para aumentar a imagem

a tragédia do génio

2010-03-30T18:47:00.004+01:00

GENIO E TRAGEDIA

Solmente es felice le imbecille que se crede un genio.
Le mediocre senti rabie proque ille sape que lo es.
Le genio suffre le angustia de aperir camminos
e le altere le impotentia de non construer nulle cosa.

Esser imbecille, esser cec de se vider major
es le unic felicitate que le homine cognosce,
forsan le felicitate del animales e del plantas.
Haber genio es nascer condemnate al lucta e al dolor.

Isto es le plus grande del males, es arder pro illuminar,
es un supplicio del Christo e del Prometheo pro le alteres.
Il es nascer pro le alteres, esser portate per le destino,
trainate per le seculos sin voluntate proprie.

[Jonas Negalha, in Le Naufragio, 1975, p. 14]

torres

2010-03-27T21:15:00.006Z

a festa

2010-03-25T15:07:00.007Z

LE FESTA

Vos sape que le vita es curte, un ferias in iste mundo,
ante e post es le nihil que vos non senti.
Gusta le brevitate del momento,
sed memora que vos ha alicun mission a facer.

Vos debe fruer lo que vos pote sin fullar le alteres,
le vita es un festa e le festa es de omnes!
Le vita es belle e il ha vino e fructos
e musica e jocos e le jubilo de facer le bon.

Post le festa il ha le somno que spera nos.
Dormi tranquille sin le manos tingite de sanguine.
Le festa es de omnes. Maledicite sia celles qui maculara lo
con lacrimas de viduas e de orphanos!
___________________________________________________
Vós sabeis que a vida é curta, umas férias neste mundo,
antes e depois está o nada que não sentis.
Fruí a brevidade do momento,
mas lembrai-vos que tendes alguma missão a cumprir.

Deveis fruir quanto puderdes sem calcar os outros,
a vida é uma festa e a festa é de todos!
A vida é bela e há vinho e frutos
e música e jogos e o prazer de fazer o bem.

Depois da festa existe o sono que nos espera.
Dormi tranquilos sem as mãos tingidas de sangue.
A festa é de todos. Malditos os que a macularem
com lágrimas de viúvas e de órfãos!

[Jonas Negalha, in Le Naufragio, 1975, p. 19]

nova edição do famoso manual...

2010-03-23T00:14:00.008Z

Acaba de ser editado o famoso manual do prof. Ingvar Stenström Interlingua - instrumento moderne de communication international em duas versões: espanhol e inglês.
Este manual já foi traduzido em 14 línguas e é um bom instrumento para quem quer dar os primeiros passos na senda da aprendizagem da língua auxiliar por excelência.

Para mais informações, clique aqui.

relativismos

2010-03-21T02:35:00.008Z

meditações

2010-03-20T01:02:00.016Z

Meditationes poetic

In le profunditate del nocte,
quando io non arriva a dormir,
Io sede e face vibrar mi cantator lut.
Le luna resplende sub le legier cortina,
E le pur vento veni levar mi tunica.

Le salvage oca, solitari, crita ab longe in le campos;
Un ave que vola via cantava in le bosco.
Io va, io veni sin fin... Que io pote ancora attender?
Mi corde es toto contundite per le dolor que lo tormenta.
[...]

[Traducite ab Anthologie de la poésie chinoise classique, 1962, p. 149]

filologia

2010-03-17T13:08:00.007Z

Depois de fazer algumas pesquisas filológicas e etimológicas sobre diversos vocábulos, em várias línguas, cheguei à conclusão de mestre Araújo Correia quando diz:

Se és português, não aprendas português com os filólogos. Cada um terá a sua opinião a respeito da melhor maneira de se pronunciar a palavra batata. Se queres aprender português, aprende português com tua mãe e aperfeiçoa o teu conhecimento com a tua observação e o teu raciocínio.

Só tenho uma questão: como é que ela irá dizer «geneticamente manipulada»?

XII encontro nórdico

2010-03-15T07:47:00.006Z

Este ano as quatro associações nórdicas de interlíngua vão ter o seu encontro anual – de 28 de Julho a 1 de Agosto – próximo da cidade histórica de Kalmar, na Suécia.

O encontro vai ter cursos intensivos (de dois níveis) e uma mini-conferência; os interessados em participar podem obter mais informações aqui. As associações nórdicas são as mais activas na divulgação de interlíngua e são sobejamente conhecidas e frequentadas, havendo mesmo, entre os vários participantes de conferências passadas a presença de japoneses, entre outras nacionalidades.

Se deseja passar um fim-de-semana num agradável ambiente, inscreva-se e vá conhecer pessoas interessantes e profundas conhecedoras de interlíngua, com as quais poderá desenvolver o seu conhecimento da língua auxiliar internacional por excelência.

comunidade lusófona

2010-03-12T22:30:00.014Z

No passado dia 10 terminou a II Conferência dos Presidentes dos Parlamentos da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa, cuja sessão inaugural teve lugar na AR, em Lisboa.

Segundo declarações hoje emitidas pelo actual secretário da CPLP à RTP, foram aí discutidos, entre outros, temas como o estatuto do cidadão lusófono e a livre circulação de pessoas no espaço onde se fala a língua de Camões, os novos estatutos do Instituto Internacional da Língua Portuguesa, etc. – para além da promoção da língua dentro do espaço lusófono.

Estes trabalhos decorreram no âmbito preliminar da conferência internacional que irá ter lugar em Brasília, de 25 a 30 de Março deste ano.

Para mais informações sobre a CPLP, clique aqui.

sempre

2010-03-10T11:50:00.009Z

SEMPER

Non haber nec origine, ni fin, le abysso total,
un absurde que nos dona le desiro de affollar se.
Comenciar, sed ab que cosa e como? Ab le nihil?
Le nihil non existeva, non existe, non existera jammais.

Finir, ma post le fin? Que es le post?
Toto que existe, semper ha existite in omne maniera.
Semper! Que es le semper? Le negation de Deo?
Un absolute continuation de jammais?

Como pote io imaginar un existentia eterne,
un viage que non ha partite ab qualque placia
e que non arrivara a qualque destino?
Io odia limites, sed io desira los pro que io pote superar los.

Comenciar e finir, le plus grande del males,
esser condemnate al morte quando on nasce.
Finir? Esserea melior non haber comenciate.
Comenciar, si, sed non pro finir.
___________________________________________________
Não ter nem origem nem fim, o abismo total,
o absurdo que nos dá o desejo de enlouquecer.
Começar, mas a partir de quê e como? Do nada?
O nada nunca existiu, não existe e jamais existirá.

Acabar, mas, e depois do fim? O que é o depois?
Tudo o que existe, sempre existiu de uma ou de outra forma.
Sempre! O que é o sempre? A negação de Deus?
Uma continuação absoluta de nunca?

Como poderei imaginar uma existência eterna,
uma viagem que não começou em nenhum lugar
e que não chegará a nenhum destino?
Odeio limites; no entanto, quero que eles existam para os poder superar.

Começar e acabar, o maior dos males:
ser-se condenado à morte quando se nasce.
Acabar? Seria melhor não ter começado.
Começar, sim, mas não para acabar.

[Jonas Negalha, in Le Naufragio, 1975, p. 8]

sem limites

2010-03-02T23:50:00.005Z

Considera o espaço da tua forma presente como sendo um espaço ilimitado.

Considera tote le spatio de tu actual forma como essente un spatio illimitate.
___________________________________________________
Quando, no Verão, vês a claridade sem fim do céu aberto, penetra nessa claridade.

Quando tu vide in le estate le claritate infinite del integre celo, penetra in ille claritate.
___________________________________________________
Olhando simplesmente o céu azul, para além das nuvens, a serenidade.

Per reguardar simplemente le azur del celo, ultra le nubes, le serenitate.
___________________________________________________
De olhos fechados, contempla o teu ser interior em pormenor. Assim, vê a tua verdadeira natureza.

A oculos clause vide in detalio tu esser interior. De iste forma, vide tu ver natura.

[Traduzido de Paul Reps, Le Zen en chair et en os, Paris, 1993]

elevar o nível

2010-03-01T11:10:00.004Z

O nível da sua cultura pessoal eleva-se de acordo com o aumento do conhecimento que adquire de interlíngua.
___________________________________________________
Le nivello de vostre cultura personal se altia secundo le augmento de vostre cognoscentia de Interlingua.

[Josetta, in Notas Mixte, f. 30v. (dec 1990)]