aí vem...

Iste anno comple se un vice de plus le tradition, comenciate in 1955, de haber conferentias international. Post alcun vicissitudes, interlingua continua vivente, con ideas nove e gente dynamic e talentose pro facer avantiar le movimento usque al scopo desirate: devenir le lingua de communication international, sin frontieras geographic ni barrieras linguistic.

Un conferentia de interlingua es sempre un momento special, ubi le atmosphera incantatori create per personas de plure nationalitates, trahe con se conversationes interessante e vivide discussiones super le modo de render le lingua plus visibile al oculos del mundo.

Le conferentia que se va realisar iste anno es importante a causa de varie aspectos. Primo, iste es le data de commemoration del 60^me anniversario del lanceamento del obras fundamental – IED e IG –; secundo, es le puncto de partita de un nove forma de relation con le public in general per medio de un forma de contacto plus proxime; e tertio, es le momento pro planar, con objectivitate, le strategia a sequer in direction al scopo. In summa, le momento optime pro le nascentia de un nove imagine.

Totevia, pro que nos arriva a divulgar plus efficacemente iste belle lingua, il es necesse que nos ha le supporto de omnes. In non importa que uno sia linguista o scribe poesia, sia un experto in lexicographia o domina le stilo litterari. No! Lo que es vermente importante es supportar le movimento – e il ha plure manieras de facer lo –, e ingagiar se in le diffusion de iste revolutionari e valorose utensile de communication, al qual le responsabiles international non ancora prestava le debite attention. Sia in le linea de fronte per divulgar interlingua inter vostre amicos e familia, ben como a presso de vostre communitate, local- e/o virtualmente. O alora, si uno pote adjutar per un altere medio, omne contributiones es benvenite.

Iste data commemorative, con le realisation del 19^ne conferentia international de interlingua, potera esser decisive pro le prosecution del sonio de un medie dozena de personas qui, sexanta annos retro, donava al mundo un instrumento que, hodie – in iste tempores agitate, ubi le valores material non plus lassa soniar... –, merit(are)a ben le statuto de patrimonio immaterial del humanitate. E le realisation de ille evenimento, in Bulgaria, es le testimonio que continua le ininterrupte transporto del foco con le qual un die nostre filios e nepotes va vider, de un maniera plus illuminate, le cammino del pace, del justitia e del fraternitate.

Esque vos es preste pro camminar con le torcha in mano, faciente assi que le sonio passa al generationes veniente? Un sol passo suffice pro avantiar: contacta le dirigentes.

[www.interlingua.com]

palavras... palavras

Le parolas es le vehiculo per le qual le ser human se exprime oralmente, dante forma a su pensamento (dicerea un certe 'Messieur').

Sin entrar in le question moral que illos incorpora, io vos da mi parola de honor que sin parolas le mundo viverea in un sorta de silentio abyssal, ubi le pensamento serea littera mute.

Isto veni a proposito del attraction e repulsion que alcun parolas causa al parlantes de distincte linguas e stratos social. A vices on audi dicer: «io non ama iste/ille parola; illo me memora...» o «on deberea deler iste/ille parola del dictionario proque...», etc., monstrante assi le affinitate per un altere forma que, ultra su inherente senso semantic, transmitte equalmente un impression esthetic a qui lo audi, pronuncia e/o scribe. In le scriptura, un tal option/selection pote denotar un question de stilo litterari.

Nos non va facer qui («ci» es 'estranie' e «hic» es latinesc ben que io adora le expression hic et nunc –, tamen io usa omnes...) un analyse psycholinguistic, ma solmente dar un exemplo per le qual on pote conjecturar proque uno usa iste o ille forma de un mesme vocabulo, per prender le caso de «ja/jam».

Pro un ibero, le prime forma es le plus affin al lexico actual (in le qual illo ha solmente le senso temporal), ma pro un germano su forma scribite evoca plutosto le adverbio «si», durante que pro un angloparlante le forma «jam» pote facer venir al mente un myriade de cosas, ma nunquam le senso que illo ha in interlingua. E qual es le mechanismos de selection usate? – on pote demandar. Isto nos lassa al expertos...

E ora que le eruditos habe le parola:

Inter duo parolas, on debe seliger le plus curte. P. Valéry
On nunquam debe usar un parola nove, a minus que illo ha le sequente tres qualitates: esser necessari, intelligibile e sonor. Voltaire
Que tu non sia sclave del parolas. T. Carlyle
Le parolas es, sin dubita, le droga le plus potente usate per le humanitate. R. Kipling
Le parola es de argento, le silentio es de auro. Prov.

Bon parola a vos!

perspetivas

Perspectiva

arte e ludo
signos in le aere
via pro le enigma
brancas cuna eternitate
pensatas fatigate son cercante
oculos belle se incontra in curas
scopos con obstaculos immense expecta
celo surde reposa tam mute
jorno grave se declina in anxietate
verso su cadita le ultime del caditas
in pauc va toto ser tranquille
e passante

[Casemir Wishlace, in Inter stellas, 1975, p. 24]

imagens

De tempore in tempore il es necesse cambiar.

Toto in le universo cambia, ecce un lege natural que face progreder le humanitate e le natura. Tener nos a un imagine como eterne o a un idea rigidemente, es un signo de conservatismo mental, un attitude non benefic pro monstrar nostre apertura al e nostre voluntate de cambio.

Le logo del UMI vehicula un idea «neutre», non stimulante pro illes qui lo reguarda. Il es necessari aperir horizontes mental, crear nove imagines in le mente de illes qui lo observa quando illes cerca informationes super interlingua. Le lectura symbolic de un symbolo graphic attrahe multo plus le attention - al mesme tempore que provoca imagines mental - de un persona que milles de logos solmente scripte, linear.

Ecce un proposition de cambio del imagine del UMI in le importante data del 60me anniversario de interlingua.

o zigurate de babel...

Le narration del capitulo 11 del Genese, capitulo dicite del «Turre de Babel», ha ex­citate le imagination del homines, del auto­res e del pictores.

Desde 10 seculos, le pictores qui repre­sentava le turre, imaginava lo le plus sovente ronde, plus exactemente como un trunco de cono con numerose fenestras. Iste reconstitution ha devenite traditional, probabilemente pro que le turre de Pisa ha inspirate le artistas.

Ma, in le 19e seculo le archeologia ha demonstrate que le turre de Babel in Chaldea non habeva un forma ronde ma de un pyramide quadratic, secundo le exemplo del constructiones de Egypto e de Mesopotamia. Illo era componite de 7 etages. In realitate non existeva un turre de Babel in Mesopo­tamia, ma plures. On ha mesmo retrovate le fundamento de un trentena, que le archeologos nominava ziggurates.

Un ziggurat habeva 7 etages. Su muros esseva ornate de bandas vertical e coronate de dentes. Cata etage esseva pingite de un color differente recordante le cinque planetas cognite in iste epocha.

Le sexte esseva consecrate al luna e pro isto esseva pingite in blanc. Le ultime, aurate, esseva dedi­cate al sol.

In le comencio de iste seculo, le prof. Unger de Berlin ha precisate que le pyramide non esseva circular. Le duo prime etages esseva horizontal, e un grande scala multo inclinate duceva directemente al secunde eta­ge; pois un plano inclinate tornava circum le sequente etages usque le templo que era coperite de un platteforma serviente como observatorio.

Nostre figura monstra le reconstitution exacte de iste turre de Babel, secundo prof. Unger. Si quasi nihil resta de iste cons­tructiones, solmente le fundamentos, isto veni de que le materia utilisate non esseva le petra como in Egypto, ma le simple argilla, crude o mal cocite proque le ligno pro calefacer le furnos era pauco abundante in iste paises.

De plus, in Mesopotamia cade sovente violente pluvias que ruina complete- e rapidemente le plus grande edificios, sin parlar del fluvios, le Tigre e le Eu­phrate, le quales rode sin cessar le base del citates. Le inscriptiones cuneiforme signala sovente le reparationes e le reconstructiones del domos collabite.

On dunque comprende que le turre de Ba­bel, que existeva ancora in le 2nde seculo post JC, es hodie disparite.

Le archeologo André Parrot de Paris ha passate 13 annos de su vita a explorar le sablas de Mesopotamia e exhumate plure citates disparite. Su recercas esseva facili­tate per le discoperta in 1876 de un tabu­letta portante un inscription cuneiforme datate del anno 229 ante JC, e que da un mi­nutiose description del domo del Fundamento del terra e del celo. Secundo iste documento le turre de 7 etages habeva 4 lateres de 90 m e un altor de 100 m. Iste proportio­nes contrari a illos del imagine traditional, troppo allongate, ben concorda con illos de prof. Unger que nos ha reprodu­cite supra.

Appoiante se sur le ultime documentation discoperite, Sr. Parrot precisa que in le culmine del turres o ziggurates trovava se generalmente un sanctuario con numerose portas: illo es le Templo del Manifestation. In le pede del grande scalas, su explorationes ha exhumate un altere sanctuario, iste del habitation. Iste duple sanctuario expli­ca ben nunc, secundo Parrot, le enigma del Turre de Babel: como le egyptios, le habitantes de Mesopotamia, 3.000 annos ante JC, representava le eternitate in le Oceano del celo; alora le turres esseva necesse pro permitter atterrar!

Recipite del prestres in le superior Templo, le Divinitate esseva ducite con pompa in le inferior «Templo del Habita­tion». De facto, Babel significa «Porta de Deo». Isto explica le expression de Jacobo (Genese, Capitulo 28), qui, post su sonio, designante le loco sur le qual ascende le scala, exclamava: isto es le porta del celos.

[Ric Berger, «Le turre de Babel», in Le arte del antiquitate]

fantasias

Mi nove conto, intitulate «Phantasias Lunar», veni de ser publicate in le recente numero de Voce de Interlingua (Nº 43, 2011, pp. 1-6) e pote ser legite per cliccar qui.

Bon lectura a omnes!

e funciona (mesmo!)

Duo septimanas retro le vice-secretario del UMI, Martijn Dekker, faceva un discurso super autismo in Porto. Iste esseva le tertie vice que ille esseva in Portugal e, como le altere vices, ille orava in interlingua ante un audientia de circa 100 personas. Interlingua, es ille belle lingua que nos, portugeses, comprende a prime «audition», malgrado alcun parolas un poco plus difficile a comprender. Ma illo functiona vermente, como lo demonstra le experientia de Martijn. Passate alcun minutas de su introduction, Martijn demandava al auditores an illes preferera que ille parlava in anglese. E omnes esseva de accordo que ille deberea continuar su allocution in interlingua...  Isto es le demonstration practic de que, mesmo sin previe studio, interlingua es comprensibile, a prime vista, al latinophonos, contrarimente al grande majoritate de altere linguas – natural e/o construite.

Martijn Dekker es un de ille personas qui domina interlingua e parla de un maniera fluente e clar, e isto es un bon exemplo que monstra que interlingua functiona multo ben e es un medio optime pro le communication international.